Sulfhydrylbystrite

Wzór chemiczny: Na<sub>5</sub>K<sub>2</sub>Ca[Al<sub>6</sub>Si<sub>6</sub>O<sub>24</sub>](S<sub>5</sub>)<sup>2-</sup>(SH)<sup>1-</sup>

Sulfhydrylbystryt to bardzo rzadki minerał z grupy kankrynitu, będący złożonym siarczanowym glinokrzemianem sodu, potasu i wapnia.

## Charakterystyka Sulfhydrylbystryt jest niezwykle rzadkim minerałem należącym do grupy kankrynitu. Występuje w postaci drobnych, heksagonalnych, pryzmatycznych kryształów, zwykle nieprzekraczających 1 mm długości. Najczęściej tworzy skupienia ziarniste lub występuje jako pojedyncze, wrośnięte w skałę kryształy. Jest przezroczysty do przeświecającego i charakteryzuje się szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą 5. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. Gęstość jest niska, typowa dla tej grupy minerałów. ## Barwy i odmiany Sulfhydrylbystryt jest bezbarwny lub ma barwę jasnożółtą. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności grupy sulfhydrylowej (SH) - oraz do jego związku ze strukturalnie podobnym bystrytem. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2003 roku. Opisany został na podstawie materiału zebranego w rejonie jeziora Bajkał w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, sulfhydrylbystryt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.45
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja sulfhydrylbystrytu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) czy dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualne rozpoznanie w terenie lub nawet w kolekcji jest praktycznie niemożliwe ze względu na mikroskopijny rozmiar i podobieństwo do wielu innych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Sulfhydrylbystryt jest nie do odróżnienia wizualnego od innych minerałów z grupy kankrynitu-sodalitu, takich jak bystryt, kankrynit, wiszniewit czy afghanit. Wszystkie tworzą podobne heksagonalne kryształy w tym samym środowisku geologicznym. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju sześciobocznym, zakończone piramidami heksagonalnymi. Występuje jako pojedyncze, wrośnięte kryształy lub w postaci ziarnistych skupień.

Środowisko występowania

## Geneza Sulfhydrylbystryt powstaje w wyniku procesów metasomatycznych. Tworzy się w fenitach - skałach powstałych na kontakcie intruzji alkalicznych (takich jak sjenity nefelinowe) ze skałami osadowymi bogatymi w węglany i siarczany, jak marmury kalcytowo-dolomitowe. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skał alkalicznych i fenitów. Najczęściej towarzyszą mu kalcyt, fluoryt, kankrynit, anortyt, diopsyd oraz inne minerały z grupy sodalitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) sulfhydrylbystrytu na świecie jest Malo-Bystrinskoe, złoże lazurytu nad rzeką Małaja Bystraja w rejonie Bajkału, w syberyjskiej części Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, jedynym kryterium jest jego potwierdzona obecność na fragmencie skały macierzystej. Każdy okaz z widocznymi, nawet mikroskopijnymi, kryształami o potwierdzonej tożsamości jest niezwykle cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. Wielkość i jakość kryształów mają drugorzędne znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Rosji, w rejonie Bajkału. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i rzadkość, okazy zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, należy używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić minerał. Nie należy poddawać go ultradźwiękowemu czyszczeniu ani gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy sulfhydrylbystrytu, zwykle w postaci mikrokryształów na skale macierzystej, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej