Suhailite

Wzór chemiczny: (N₃-H₄)Fe₂+₃(Si₃Al)O₁₀(OH)₂

Czarny, bardzo rzadki minerał z grupy mik, będący amonowym analogiem annitu.

## Charakterystyka Minerał z grupy mik o czarnej barwie, tworzący bardzo małe, sześcioboczne kryształy w formie blaszek i łusek, zwykle o średnicy nieprzekraczającej 0,1 mm. Jest to amonowy (NH₄⁺) odpowiednik annitu, w którym jon amonowy zastępuje potas. Okazy makroskopowo przypominają pospolity biotyt, jednak są od niego znacznie rzadsze. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują połysk szklisty, a na powierzchniach idealnej łupliwości - perłowy. Minerał jest przeświecający w cienkich odłamkach, a w grubszych partiach nieprzezroczysty. Gęstość obliczona wynosi około 3,16 g/cm³. ## Barwy i odmiany Jedyną znaną barwą tego minerału jest czarna. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie opisany w 2006 roku przez japoński zespół badaczy (J. Harada, M. Bunno, T. Minakawa, H. Hori) pod nazwą **ammonioannite**. Nazwa nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - jest to annit z dominującym jonem amonowym. Okaz typowy pochodzi z kopalni Tanno-Hata w Japonii. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość i występowanie w formie mikroskopijnych kryształów, minerał ten nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów rzadkich.

Właściwości

Połysk: Vitreous to pearly
Rysa: Light brown
Gęstość: 3.16
Łupliwość: Perfect on {001}
Przełam: Scaly
Przezroczystość: Translucent to opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja w warunkach polowych lub w typowej kolekcji jest niemożliwa. Minerał makroskopowo wygląda jak czarna mika (biotyt). Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikrosonda elektronowa (EDS) do potwierdzenia obecności azotu i braku potasu oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi mikami, głównie annitem i biotytem. Annit ma praktycznie identyczne właściwości fizyczne, ale w jego strukturze dominuje potas, a nie grupa amonowa. Odróżnienie bez specjalistycznej aparatury jest niemożliwe. ## Formy kryształów Tworzy drobne, heksagonalne lub pseudoheksagonalne kryształy tabliczkowe (blaszkowe). Występuje w postaci rozproszonych, pojedynczych łusek w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał powstaje w warunkach metamorfizmu niskiego stopnia, który dotyka skał osadowych bogatych w materię organiczną. Obecność grupy amonowej (NH₄⁺) jest bezpośrednio związana z termicznym rozkładem związków organicznych (kerogenu) zawartych w pierwotnym osadzie. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, kalcyt i piryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie (lokalizacja typowa) jest kopalnia Tanno-Hata, w górach Kitakami, w prefekturze Iwate w Japonii. Minerał znaleziono tam w skałach formacji Tanno-Hata, składającej się ze zmetamorfizowanych piaskowców tufowych.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zależy przede wszystkim od jego rzadkości i naukowego znaczenia. Ponieważ minerał tworzy jedynie mikroskopijne kryształy, głównym kryterium jest bogactwo występowania drobnych łusek na jak najmniejszej powierzchni skały macierzystej (matrycy). Okazy z dobrze wykształconymi, choć wciąż mikroskopijnymi, sześciobocznymi zarysami kryształów są najbardziej pożądane. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie - kopalni Tanno-Hata w Japonii. Jest to minerał niezwykle trudny do zdobycia, dostępny niemal wyłącznie w obiegu specjalistycznym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem lub bardzo delikatnie miękkim pędzelkiem. Ze względu na mikroskopijną wielkość kryształów, należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, które mogłyby uszkodzić skałę macierzystą. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogłyby zniszczyć delikatne blaszki minerału. Kryształy są wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne (ścieranie, zarysowanie). Nie należy podgrzewać okazu ze względu na ryzyko dekompozycji grupy amonowej. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja na silne światło nie jest wskazana, choć brak jest danych o jego wpływie na ten konkretny minerał.