Strontiopharmacosiderite

Wzór chemiczny: Sr<sub>0.5</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>4</sub>[(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>(OH)<sub>4</sub>]·4H<sub>2</sub>O

Rzadki minerał z grupy farmakosyderytu, uwodniony arzenian strontu i żelaza, tworzący charakterystyczne, małe sześcienne kryształy.

## Charakterystyka Strontiofarmakosyderyt to minerał należący do grupy farmakosyderytu, będący jego strontowym analogiem. Jest uwodnionym arzenianem żelaza i strontu. Najczęściej tworzy bardzo małe, ale dobrze wykształcone, ostre kryształy o formie sześcianu. Rzadziej występuje w postaci skupień ziarnistych lub nalotów. Jego kryształy, mimo niewielkich rozmiarów, cechują się wysokim połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością wynoszącą 2.5 w skali Mohsa. Charakteryzuje się diamentowym połyskiem na ścianach kryształów. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.93 g/cm³. ## Barwy i odmiany Strontiofarmakosyderyt występuje w odcieniach od żółtego do żółtobrązowego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności strontu (łac. *strontium*) oraz do jego strukturalnego podobieństwa do farmakosyderytu. Został opisany jako nowy gatunek minerału w 1988 roku przez Donalda R. Peacora i Pete'a J. Dunna na podstawie okazów z kopalni Maria Josefa w Hiszpanii. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, strontiofarmakosyderyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Diamentowy
Rysa
Biała do bladożółtej
Gęstość
2.93
Łupliwość
Niewyraźna wg {001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną strontiofarmakosyderytu jest jego forma krystalograficzna - niemal zawsze tworzy idealne, małe sześciany. Inne ważne cechy to żółta barwa, diamentowy połysk i występowanie w strefach utleniania złóż arsenowych. ## Odróżnianie od podobnych Od innych minerałów z grupy farmakosyderytu (np. farmakosyderytu potasowego czy natrofarmakosyderytu) jest niemożliwy do odróżnienia wizualnie - wymaga to zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). Od innych żółtych minerałów wtórnych, jak mimetezyt, odróżnia go regularny (sześcienny) układ krystalograficzny. ## Formy kryształów Kryształy niemal wyłącznie w formie prostych sześcianów, rzadko z niewielkimi modyfikacjami. Występują jako pojedyncze, narosłe na skale macierzystej kryształy lub tworzą drobne, krystaliczne naloty i szczotki.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (tzw. czapach żelaznych) polimetalicznych złóż kruszców, głównie w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów arsenu (np. arsenopirytu) w środowisku bogatym w stront. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi arzenianami, takimi jak skorodyt, beudantyt, oliwenit, a także z minerałami żelaza, jak jarosyt, goethyt i limonit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to lokalizacja typowa w kopalni Maria Josefa (Rodalquilar, Almería) w Hiszpanii. Znany jest również z Gold Hill w stanie Utah (USA) oraz z kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te z ostrymi, dobrze wykształconymi, błyszczącymi sześcianami, osadzonymi na kontrastującej matrycy skalnej. Ważna jest intensywność barwy oraz brak uszkodzeń. Ze względu na mały rozmiar kryształów, nawet niewielkie skupiska o dobrym wykształceniu są atrakcyjne. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Hiszpanii oraz z niemieckiej kopalni Clara uchodzą za klasyczne i są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub systematyce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Należy unikać silnego strumienia wody i myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał zawiera arsen, dlatego jest toksyczny. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Nie wolno go podgrzewać ani wystawiać na działanie kwasów. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne może nie być wskazana. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać miejsc o dużej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej