Strassmannite

Wzór chemiczny: Al(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>F·16H<sub>2</sub>O

Strassmannit to rzadki, uwodniony siarczan uranylu i glinu, tworzący mikroskopijne, pryzmatyczne kryształy o intensywnie żółtej barwie i fluorescencji.

## Charakterystyka Strassmannit jest minerałem wtórnym z grupy siarczanów uranylu, występującym w postaci bardzo małych, pryzmatycznych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 0.2 mm długości i tworzą promieniste lub splątane agregaty. Minerał charakteryzuje się intensywną, cytrynowożółtą barwą i jest przezroczysty. ## Właściwości fizyczne Kryształy strassmannitu wykazują silny szklisty połysk. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, twardość nie została precyzyjnie zmierzona, ale szacuje się ją na około 2 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 2.61 g/cm³. Minerał jest silnie fluorescencyjny w świetle ultrafioletowym, świecąc na jaskrawo zielonożółto. ## Barwy i odmiany Strassmannit występuje w jednolitym, cytrynowożółtym kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku (numer IMA2018-076). Nazwa honoruje Fritza Straßmanna (1902–1980), niemieckiego chemika, który wraz z Ottonem Hahnem i Lise Meitner odkrył zjawisko rozszczepienia jądra atomowego uranu w 1938 roku. Odkrycia dokonano na materiale pochodzącym z hałdy kopalni uranu "Weißer Hirsch" w Schneebergu, w niemieckiej Saksonii. ## Zastosowania Strassmannit, jako minerał uranu, jest radioaktywny. Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary okazów, nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
2.61
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi strassmannitu są jego cytrynowożółta barwa, forma niewielkich, pryzmatycznych kryształów tworzących promieniste agregaty oraz bardzo silna, zielonożółta fluorescencja w świetle UV. Występuje w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi żółtymi, wtórnymi minerałami uranowymi, takimi jak johannit, uranopilit czy zippeit. Pewne odróżnienie od tych minerałów jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza fazowa (XRD) lub spektroskopia. ## Formy kryształów Strassmannit tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często spłaszczone. Zazwyczaj występują one w formie niewielkich, promienistych lub bezładnie splątanych agregatów na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Strassmannit jest minerałem wtórnym, który powstaje w wyniku wietrzenia (oksydacji) pierwotnych rud uranu, głównie uraninitu, w środowisku bogatym w siarczany. Krystalizuje z kwaśnych wód kopalnianych w warunkach niskotemperaturowych, najczęściej na ścianach starych wyrobisk górniczych lub na hałdach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami i siarczanami uranylu. W lokalizacji typowej (Schneeberg) znaleziono go w towarzystwie gipsu, johannitu, uranopilitu, bieberyitu, eriachalcytu i epsomitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania strassmannitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - hałda kopalni uranu "Weißer Hirsch" w Schneebergu, w Rudawach (Saksonia, Niemcy).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów strassmannitu zależy od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, promienistymi grupami kryształów, które pokrywają znaczną powierzchnię skały macierzystej. Intensywność barwy i silna fluorescencja również podnoszą wartość wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne znane źródło okazów strassmannitu to jego lokalizacja typowa w Schneebergu w Niemczech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim materiały pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów strassmannitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie i delikatną naturę, kontakt z płynami może go uszkodzić. Dopuszczalne jest jedynie ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Jako minerał uranu jest radioaktywny - należy unikać bezpośredniego, długotrwałego kontaktu ze skórą, a przede wszystkim wdychania pyłu. Zawsze należy myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy strassmannitu należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku typu "perky box", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na radioaktywność, powinien być trzymany z dala od miejsc stałego przebywania ludzi i oznaczony odpowiednią etykietą.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej