Stöfflerite

Wzór chemiczny: CaAl₂Si₂O₈

Stöffleryt to wysokociśnieniowa, tetragonalna odmiana anortytu, występująca w postaci mikroskopijnych ziaren w meteorytach marsjańskich.

## Charakterystyka Stöffleryt jest minerałem z grupy tektokrzemianów, stanowiącym wysokociśnieniowy polimorf anortytu. Występuje w postaci bardzo drobnych, bezbarwnych, przezroczystych ziaren, które można zaobserwować jedynie pod mikroskopem w cienkich płytkach skalnych. Jego identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja elektronowa. ## Właściwości fizyczne Jako minerał obserwowany wyłącznie w formie mikroskopijnych inkluzji, większość jego właściwości fizycznych, takich jak twardość, połysk czy gęstość, nie została bezpośrednio zmierzona na makroskopowych próbkach. Wiadomo, że jest przezroczysty. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy stöfflerytu są bezbarwne. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Dietera Stöfflera (ur. 1939), niemieckiego mineraloga i planetologa z Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie, za jego fundamentalny wkład w badania procesów uderzeniowych i meteorytów. Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2014 roku (IMA2014-097). ## Zastosowania Stöffleryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik warunków ekstremalnie wysokiego ciśnienia i temperatury, jakie panowały podczas uderzeń meteorytów.

Właściwości

Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja stöfflerytu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Wymaga analizy mikroskopowej cienkich płytek meteorytu i zastosowania metod takich jak transmisyjna mikroskopia elektronowa (TEM) do określenia jego tetragonalnej struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Stöffleryt jest polimorfem anortytu. Odróżnienie go od anortytu i innych skaleni plagioklazowych opiera się wyłącznie na analizie struktury krystalicznej. Wizualnie, w postaci mikroskopijnych ziaren, jest nie do odróżnienia od wielu innych bezbarwnych minerałów skałotwórczych. ## Formy kryształów Minerał tworzy mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o wielkości do 50 mikrometrów, często ułożone w agregaty o strukturze listewkowej lub wachlarzowej.

Środowisko występowania

## Geneza Stöffleryt powstaje w wyniku szokmetamorfizmu, czyli gwałtownych przemian pod wpływem ekstremalnie wysokiego ciśnienia (powyżej 30 GPa) i temperatury, jakie towarzyszą uderzeniom ciał niebieskich. Tworzy się w żyłach szokowych wewnątrz skał bogatych w plagioklazy, takich jak shergottyty. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami wysokociśnieniowymi i produktami metamorfizmu szokowego. Jego typowe asocjacje obejmują maskelynit (diaplektyczne szkliwo plagioklazowe), ringwoodyt, majorit, a także oliwiny i pirokseny. ## Lokalizacje Jego występowanie potwierdzono wyłącznie w meteorytach marsjańskich (shergottytach). Został odkryty w meteorycie Northwest Africa 856 (NWA 856), a następnie zidentyfikowany w innych, takich jak Tissint i Zagami.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Stöffleryt nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego jako osobny minerał. Jego wartość jest nierozerwalnie związana z wartością naukową i rynkową meteorytu, w którym się znajduje. Dla instytucji naukowych i zaawansowanych kolekcjonerów meteorytów, obecność potwierdzonego stöfflerytu znacząco podnosi wartość okazu jako świadectwa procesów szokowych. ## Popularne stanowiska Najważniejsze "stanowiska" to meteoryty, w których został znaleziony, przede wszystkim shergottyty z północno-zachodniej Afryki (np. NWA 856) oraz historyczne spady, jak Zagami (Nigeria) i Tissint (Maroko).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych inkluzji wewnątrz skał meteorytów i nie jest pozyskiwany jako oddzielne okazy. ## Czego unikać Nie dotyczy. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające stöffleryt powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń, aby chronić całą próbkę skalną.