Stibiotantalite
Wzór chemiczny: Sb³⁺Ta⁵⁺O₄
Stibiotantalit to rzadki tlenek antymonu i tantalu, ceniony przez kolekcjonerów za dobrze wykształcone kryształy o charakterystycznym, żywicznym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Połysk
- Żywiczny
- Rysa
- Jasnożółta, żółtobrązowa
- Gęstość
- 5.98
- Łupliwość
- {001} wyraźna; {100} niewyraźna.
- Przełam
- Podkonchoidalny
- Przezroczystość
- Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Stibiotantalit można rozpoznać po jego charakterystycznym, silnym żywicznym połysku, wysokiej gęstości (jest wyraźnie ciężki jak na swój rozmiar), tabliczkowym pokroju kryształów oraz żółtobrązowej rysie. Często występuje w formie pseudomorfoz. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami tantalu i niobu, takimi jak tantalite-(Mn) czy kolumbit. Odróżnia go jaśniejsza, żółtawa rysa (w porównaniu do ciemniejszej u kolumbitu/tantalitu), niższa twardość oraz charakterystyczny żywiczny połysk, w przeciwieństwie do często metalicznego połysku kolumbitów. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z jedną z osi, lub krótkosłupowe. Często tworzą bliźniaki, a na ich ścianach widoczne jest prążkowanie. Występuje także w skupieniach ziarnistych oraz jako pseudomorfozy po innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Stibiotantalit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów granitowych, szczególnie tych bogatych w lit i fosforany (typu LCT - lit, cez, tantal). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, albit, mikroklin, muskowit, lepidolit, spodumen, tantalite-(Mn), mikrolit, kasyteryt i beryl. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to historyczna lokalizacja typowa w Greenbushes w Australii Zachodniej. Znaczące okazy pochodzą również z pegmatytów w Afganistanie (okolice Dżalalabadu), Pakistanie (dolina Shigar), USA (Kalifornia - m.in. kopalnia Himalaya i Little Three), Brazylii (Minas Gerais) oraz Mozambiku (kopalnia Muiane).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostro zakończonymi, dobrze wykształconymi kryształami o gładkich, błyszczących ścianach. Wysoko oceniane są kryształy przezroczyste o intensywnej, miodowożółtej lub czerwonobrązowej barwie. Atrakcyjność podnosi również umiejscowienie kryształu na kontrastującej matrycy skalnej, np. na białym alicie. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z pegmatytów w Afganistanie i Pakistanie, które dostarczają dużych, często częściowo gemmowych kryształów. Klasyczne, choć rzadziej dostępne, są okazy z Kalifornii (USA) i Australii Zachodniej.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy stibiotantalitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, a następnie dokładnie osuszyć okaz miękką szmatką lub sprężonym powietrzem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Mimo że jest stosunkowo twardy, jest kruchy i wrażliwy na uderzenia. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy stibiotantalitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań i kontaktu z twardszymi minerałami. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.