Stibiogoldfieldite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup><sub>6</sub>Cu<sup>1+</sup><sub>6</sub>(Sb<sup>3+</sup><sub>2</sub>Te<sup>4+</sup><sub>2</sub>)S<sup>2-</sup><sub>13</sub>

Stibiogoldfieldyt to bardzo rzadki minerał z grupy siarkosoli, będący antymonowym analogiem goldfieldytu, spotykany w formie drobnych, metalicznych ziaren.

## Charakterystyka Stibiogoldfieldyt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, należącym do szeregu tetraedrytu. Stanowi on antymonowy (Sb) analog goldfieldytu, w którym antymon dominuje nad tellurem. Występuje zazwyczaj w postaci bardzo drobnych, nieregularnych ziaren, często zrośniętych z innymi minerałami kruszcowymi. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, jego makroskopowe cechy są trudne do zaobserwowania. Ma stalowoszary do czarnego kolor i metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi od 3 do 3.5, co klasyfikuje go jako minerał stosunkowo miękki. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 5.07 g/cm³. ## Historia i nazwa Nazwa "stibiogoldfieldyt" nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji antymonu (łac. *stibium*) oraz do jego związku ze strukturalnie podobnym minerałem, goldfieldytem. Został on formalnie opisany jako nowy minerał przez E.M. Spiridonova i współpracowników w 1981 roku. Okazy typowe pochodzą ze złoża Kadżaran w Armenii.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-3.5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
5.07
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja stibiogoldfieldytu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) w celu potwierdzenia dominacji antymonu nad tellurem oraz analizy dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. W polerowanych zgładach kruszcowych pod mikroskopem rudnym ma szary kolor. ## Odróżnianie od podobnych Stibiogoldfieldyt jest wizualnie nieodróżnialny od innych minerałów grupy tetraedrytu, takich jak tetraedryt, tennantyt, goldfieldyt czy arsenogoldfieldyt. Rozróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie składu chemicznego. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy głównie anhedralne (nieregularne) ziarna o rozmiarach nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów. Rzadko obserwuje się słabo wykształcone, drobne kryształy o formie tetraedrów, typowej dla minerałów z jego grupy.

Środowisko występowania

## Geneza Stibiogoldfieldyt powstaje w warunkach hydrotermalnych, w żyłach kruszcowych o średnich i niskich temperaturach powstawania. Jest produktem krystalizacji z roztworów bogatych w miedź, siarkę, antymon i tellur. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami grupy tetraedrytu (goldfieldytem, tetraedrytem), a także z chalkopirytem, bornitem, enargitem, luzonitem, pirytem, sfalerytem, galeną oraz tellurkami złota i srebra (np. sylwanitem, hessytem). ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska tego bardzo rzadkiego minerału to: - Złoże miedziowo-molibdenowe Kadżaran (Kajaran) w prowincji Sjunik w Armenii (miejsce typowe). - Złoże Ozernovskoe na Kamczatce w Rosji. - Kopalnia Mohawk w Goldfield, hrabstwo Esmeralda, Nevada, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Okazy stibiogoldfieldytu nie są oceniane pod kątem estetycznym, ponieważ minerał ten występuje w postaci mikroskopijnych ziaren. Wartość kolekcjonerska i naukowa okazu leży w potwierdzeniu obecności minerału za pomocą analizy chemicznej. Najcenniejsze są próbki z lokalizacji typowej (Kadżaran) lub bogate asocjacje z innymi rzadkimi siarkosolami i tellurkami, gdzie stibiogoldfieldyt tworzy stosunkowo "duże" (w skali mikro) i czyste chemicznie ziarna.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy stibiogoldfieldytu, ze względu na ich mikroskopijny charakter i występowanie w formie wrostków w innych minerałach, praktycznie nie podlegają czyszczeniu w warunkach amatorskich. Jakiekolwiek próby mechanicznego lub chemicznego czyszczenia mogą zniszczyć delikatne ziarna. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z siarczkami. Należy również unikać ultradźwięków oraz wysokiej temperatury, które mogłyby uszkodzić okaz lub całą matrycę skalną. ## Przechowywanie Próbki ze stibiogoldfieldytem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i zanieczyszczeń. Najlepiej przechowywać je w opisanych pudełkach kolekcjonerskich, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych i pomyłek identyfikacyjnych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej