Sterryite

Wzór chemiczny: Cu¹⁺(Ag¹⁺,Cu¹⁺)₃Pb²⁺₁₉(Sb³⁺,As³⁺)₂₂(As₂)⁴⁺S²⁻₅₆

Sterryit to bardzo rzadki, czarny siarkosól ołowiu, srebra, miedzi, antymonu i arsenu, występujący w formie drobnych, igiełkowych kryształów.

## Charakterystyka Sterryit jest złożonym siarkosolem należącym do rzadkich minerałów kruszcowych. Tworzy bardzo małe, igiełkowe lub włosowate kryształy, które zazwyczaj występują w postaci splątanych skupień i agregatów. Jego barwa jest jednolicie czarna, a z powodu nieprzezroczystości i metalicznego połysku może być mylony z innymi siarkosolami. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Sterryit charakteryzuje się twardością 3.5 w skali Mohsa. Ma metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość nie została dokładnie zmierzona. Pozostawia czarną rysę na płytce porcelanowej. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Sterryit został po raz pierwszy zidentyfikowany w 1966 roku w materiale pochodzącym z Taylor Pit w Madoc, w kanadyjskiej prowincji Ontario. Jego nazwa honoruje Thomasa Sterry'ego Hunta (1826-1892), amerykańskiego chemika i mineraloga, który wniósł znaczący wkład w badania geologiczne Kanady i Pensylwanii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, sterryit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Połysk: Metaliczny
Rysa: Czarna
Gęstość: 0
Łupliwość: Równoległa do c
Przełam: Nieregularny/nierówny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja sterryitu jest niezwykle trudna i niemożliwa do przeprowadzenia bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach kolekcjonerskich rozpoznanie opiera się na etykiecie z potwierdzonej lokalizacji. Cechą wizualną jest występowanie w formie czarnych, splątanych, igiełkowych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Sterryit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych rzadkich siarkosoli ołowiu, takich jak jamesonit, boulangeryt, zinkenit czy innych minerałów z grupy sterryitu. Wszystkie tworzą podobne, ciemne, igiełkowe lub włókniste skupienia. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Kryształy sterryitu są bardzo małe, wydłużone i igiełkowe, często o przekroju poniżej 10 mikrometrów. Zazwyczaj tworzą bezładne, splątane lub filcowate agregaty w szczelinach skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Sterryit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w żyłach kruszcowych, w środowisku bogatym w ołów, antymon, arsen i siarkę. W lokalizacji typowej (Taylor Pit) występuje w żyłach kalcytowych przecinających marmury. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarkosolami i siarczkami. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie jamesonitu, madokitu, laffittytu, pirytu, sfalerytu, chalkopirytu, galeny, arsenu rodzimego, realgaru i aurypigmentu, a wszystko to w matriksie kalcytowej. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania sterryitu na świecie jest jego miejsce odkrycia - Taylor Pit, położone w pobliżu Madoc, w hrabstwie Hastings, w prowincji Ontario w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu sterryitu zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności agregatów igiełkowych kryształów na matriksie. Ponieważ jest to minerał typu "micromount", okazy oceniane są pod mikroskopem. Najwyżej cenione są te, które posiadają gęste, dobrze wykształcone skupienia kryształów, kontrastujące z jasną skałą macierzystą (np. kalcytem) i którym towarzyszą inne rzadkie minerały. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w Taylor Pit w Kanadzie. Kopalnia ta jest od dawna nieczynna, a materiał na rynku pochodzi wyłącznie ze starych zbiorów, co czyni go niezwykle trudnym do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów sterryitu generalnie nie powinno się czyścić mechanicznie ani chemicznie ze względu na ich kruchość i rzadkość. Drobne, igiełkowe kryształy są ekstremalnie delikatne. W razie konieczności, kurz można usunąć bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, dlatego należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy sterryitu najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.