Steinmetzite

Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup><sub>2</sub>Fe<sup>3+</sup>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)·3H<sub>2</sub>O

Steinmetzyt to bardzo rzadki uwodniony fosforan cynku i żelaza, tworzący mikroskopijne, listewkowate kryształy o żółtobrązowej barwie.

## Charakterystyka Steinmetzyt jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy fosforanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony fosforan cynku i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowatych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te tworzą niewielkie, promieniste agregaty lub rozetki. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy steinmetzytu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się barwą od żółtej do żółtobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Steinmetzyt został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2022 roku (IMA2022-031). Jego nazwa honoruje Gerharda Steinmetza, niemieckiego kolekcjonera minerałów, który znalazł materiał typowy. Został on po raz pierwszy opisany przez I.E. Grey, A.R. Kampf, W.G. Mumme, C.M. MacRae, R.W. Gable, A.C. Willis i A. Pring w publikacji z 2023 roku.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja steinmetzytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy dyfrakcja rentgenowska (XRD), z powodu jego mikroskopijnych rozmiarów i współwystępowania z innymi fosforanami. Wizualnie charakteryzuje się żółtobrązowymi, listewkowatymi kryształami tworzącymi niewielkie agregaty. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi fosforanami cynku i żelaza, takimi jak fosfofyllit, plimeryt czy scholzyt, z którymi współwystępuje. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowate kryształy, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}. Kryształy te łączą się w niewielkie, promieniste lub rozetkowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Steinmetzyt jest minerałem wtórnym, który powstaje w wyniku procesów utleniania w złożach kruszców. W lokalizacji typowej (kopalnia Cornelia) uformował się w pustkach w kwarcu, w strefie utlenienia złóż polimetalicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich fosforanów, takich jak plimeryt, scholzyt, tarbutyt, hopeit, a także z kwarcem, tennantytem-(Zn) i sfalerytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania steinmetzytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Cornelia, położona w pobliżu Hagendorf-Süd w Bawarii, w Niemczech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o wartości okazu decyduje przede wszystkim jakość i bogactwo kryształów widocznych pod mikroskopem. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi fosforanami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Cornelia w Hagendorf, Niemcy. Materiał pochodzący z tej lokalizacji jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i rzadkich gatunkach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów osadzonych na matrycy, okazy steinmetzytu nie powinny być czyszczone w żaden mechaniczny ani chemiczny sposób. Należy jedynie usuwać kurz za pomocą sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Kryształy są bardzo kruche i podatne na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i wibracjami. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej