Stefanweissite

Wzór chemiczny: (Ca,REE)₂Zr⁴⁺₂(Nb⁵⁺,Ti⁴⁺)(Ti⁴⁺,Nb⁵⁺)₂Fe²⁺O₁₄

Stefanweissyt to bardzo rzadki, czarny minerał tlenkowy z grupy cyrkonolitu, znajdowany w obrębie wulkanicznych bomb bazaltowych.

## Charakterystyka Stefanweissyt jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy cyrkonolitu, należącym do gromady tlenków. Tworzy bardzo małe, czarne, tabliczkowe kryształy, osiągające rozmiary do 150 mikrometrów. Zazwyczaj występuje w formie wrostków w innych minerałach. Jego połysk jest metaliczny do submetalicznego. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, większość właściwości fizycznych stefanweissytu nie została precyzyjnie określona. Twardość szacuje się na około 5.5 w skali Mohsa, a gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 4.88 g/cm³. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Stefanweissyt został odkryty w próbkach pochodzących z wulkanu Bellerberg w górach Eifel, w Niemczech. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (numer IMA2011-049). Nazwa honoruje Stefana Weissa (ur. 1953), niemieckiego mineraloga, kolekcjonera, wydawcę i redaktora naczelnego magazynu "Lapis", za jego wkład w mineralogię topograficzną.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5
Barwa: Brown, reddish-brown
Połysk: Sub-Metallic
Rysa: Light brown to yellow
Gęstość: 5.254
Łupliwość: None
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja stefanweissytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia elektronowa (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie w formie wrostków. Wizualnie jest to czarny, metaliczny minerał o tabliczkowym pokroju. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami tlenkowymi występującymi w tym samym środowisku, takimi jak magnetyt, ilmenit czy inne minerały z grupy cyrkonolitu. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w mikrosondzie elektronowej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, heksagonalne, tabliczkowe kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Kryształy są zbyt małe, aby obserwować je bez powiększenia.

Środowisko występowania

## Geneza Stefanweissyt powstaje w warunkach wysokiej temperatury. Został znaleziony w obrębie bomb wulkanicznych leucytowo-tefrytowego bazaltu, które zostały wyrzucone podczas erupcji wulkanicznej. Krystalizuje w pustkach i szczelinach wewnątrz tych bomb. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak sanidyn, diopsyd, magnetyt, baddeleit, umbrianit, kalcyt i fluorapatyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania stefanweissytu na świecie (lokalizacja typowa) jest wulkan Bellerberg w rejonie Eifel, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat w Niemczech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o wartości naukowej, jedynym kryterium oceny jest pewność identyfikacji okazu. Najwyżej cenione są próbki, na których kryształy stefanweissytu, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są możliwie dobrze wykształcone i wyraźnie widoczne na tle skały macierzystej. Obecność rzadkich minerałów towarzyszących podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - wulkan Bellerberg w Niemczech. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do pozyskania.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ze stefanweissytem, ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich osadzenie w skale macierzystej, generalnie nie wymagają czyszczenia. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich metod czyszczenia mechanicznego (szczoteczki, ultradźwięki) oraz kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi, które mogłyby uszkodzić zarówno mikroskopijne kryształy stefanweissytu, jak i otaczające go minerały. Okaz powinien być chroniony przed wilgocią i skrajnymi temperaturami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja na silne światło nie jest zalecana, chociaż nie ma dowodów na jego szkodliwość dla tego konkretnego minerału.