Stankeithite
Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>Mn<sup>2+</sup>Te<sup>4+</sup><sub>4</sub>O<sub>10</sub>
Stankeit to bardzo rzadki telluryn manganu, tworzący mikroskopijne, ciemnoczerwone kryształy o silnym połysku.
Właściwości
- Połysk
- Diamentowy
- Rysa
- Czerwonobrązowa
- Gęstość
- 5.61
- Łupliwość
- Doskonała według {010}
- Przełam
- Kruchy
- Przezroczystość
- Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja stankeitu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Wstępne rozpoznanie pod mikroskopem opiera się na obserwacji bardzo małych, tabliczkowych, ciemnoczerwonych kryształów o silnym połysku, tworzących promieniste agregaty. Pewne oznaczenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Stankeit może być mylony z innymi rzadkimi, czerwonymi tellurynami występującymi w paragenezie, takimi jak ottoit, spiroffit czy magnussonit. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy krystalograficznej lub chemicznej. ## Formy kryształów Stankeit krystalizuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często spłaszczonych. Tworzy niewielkie, promieniste lub bezładnie ułożone skupienia i agregaty na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Stankeit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w wyniku niskotemperaturowych procesów zachodzących w żyłach kruszcowych bogatych w tellur. Występuje w druzach i niewielkich spękaniach skał wulkanicznych, takich jak andezyty. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często równie rzadkimi, tlenkami i tellurynami. Do jego najczęstszych minerałów towarzyszących należą: kwarc, hematyt, tellur rodzimy, ottoit, spiroffit, magnussonit, a także inne, niezidentyfikowane fazy Mn-Te-O. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania stankeitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Otto Mountain, położona około 13 km na wschód od miasta Baker w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. Jest to historyczna kopalnia złota i telluru, znana z występowania wielu rzadkich minerałów tellurowych.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu stankeitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikroskopijnych kryształów. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze uformowanymi, promienistymi agregatami o intensywnej, czerwonej barwie, wyraźnie widocznymi na tle jasnej matrycy kwarcowej. Wielkość pojedynczych kryształów, chociaż zawsze mikroskopijna, również wpływa na wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów stankeitu jest kopalnia Otto Mountain w Kalifornii, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy stankeitu, ze względu na ich ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar, powinny być czyszczone jedynie w razie absolutnej konieczności. Należy używać wyłącznie sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usuwania kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami, jest wysoce niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi płynami i środkami chemicznymi. Kryształy są bardzo małe i kruche, dlatego należy chronić je przed wstrząsami, uderzeniami i ścieraniem. Nie należy wystawiać okazu na działanie ultradźwięków ani gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy stankeitu najlepiej przechowywać w oryginalnym, zamykanym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie pod mikroskopem, aby uniknąć przypadkowego uszkodzenia lub zgubienia mikroskopijnych kryształów.