Springcreekite

Wzór chemiczny: BaV<sup>3+</sup><sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)(PO<sub>3</sub>OH)(OH)<sub>6</sub>

Springcreekit to bardzo rzadki fosforan baru i wanadu, tworzący mikroskopijne, zielone kryształy o heksagonalnym zarysie.

## Charakterystyka Springcreekit jest minerałem z gromady fosforanów, wyróżniającym się unikalnym składem chemicznym zawierającym bar i wanad. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym zarysie, zwykle nieprzekraczających 0.2 mm. Kryształy te tworzą rozetowe lub sferyczne agregaty, a także cienkie naloty i powłoki na skale macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy są najczęściej obserwowane pod mikroskopem. ## Właściwości fizyczne Kryształy springcreekitu wykazują połysk szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości. Jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej około 4.5. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 3.99 g/cm³. ## Barwy i odmiany Springcreekit charakteryzuje się żywą, zieloną barwą w różnych odcieniach, od szmaragdowozielonego po zielonkawożółty. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Spring Creek, w rejonie Flinders Ranges w Australii Południowej, i po raz pierwszy opisany w 1986 roku przez zespół mineralogów: I.E. Grey, D.R. Mason oraz A.W. Webb. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od lokalizacji typowej (kopalni Spring Creek), gdzie został znaleziony.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
Pale green
Gęstość
3.99
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja springcreekitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji, pod mikroskopem, można go wstępnie zidentyfikować po charakterystycznym zielonym kolorze, heksagonalnym zarysie kryształów i tworzeniu rozetowych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu i fosforanami o zielonej barwie, takimi jak minyulit, wardyt czy waryscyt, które mogą współwystępować w podobnych środowiskach. Ostateczne odróżnienie jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej, która wykaże obecność baru - pierwiastka kluczowego dla springcreekitu. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym pokroju. Kryształy te często łączą się w rozetowe, wachlarzowate lub sferyczne agregaty. Występuje również w formie cienkich nalotów i powłok.

Środowisko występowania

## Geneza Springcreekit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż polimetalicznych, w tym przypadku wanadowych. Jego powstanie w lokalizacji typowej jest związane z wietrzeniem skał bogatych w wanad (prawdopodobnie zawierających roscoelit) w obecności roztworów bogatych w fosforany i bar. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie kwarcu, goethytu, minyulitu, crandallitu, wardytu, a także innych rzadkich fosforanów i wanadanów. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania springcreekitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Spring Creek, w paśmie górskim Flinders Ranges, w stanie Australia Południowa, Australia.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", jego wartość kolekcjonerska jest determinowana przez jakość mikroskopijnych kryształów. Najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie, tworzące estetyczne, rozetowe agregaty na kontrastującym podłożu (matriksie). Ważna jest również bogatość występowania minerału na danym fragmencie skały. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w Australii Południowej. Kopalnia Spring Creek jest zamknięta, a materiał z niej pochodzący jest niezwykle trudny do zdobycia na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, mały rozmiar kryształów i delikatność, okazy springcreekitu generalnie nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. W razie konieczności, kurz można usunąć bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi chemikaliami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. Okazów nie wolno podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła. ## Przechowywanie Okazy springcreekitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych pudełkach kolekcjonerskich (tzw. micromount), które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej