Spadaite

Wzór chemiczny: MgSiO<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Rzadki, uwodniony krzemian magnezu, tworzący amorficzne masy o żywicznym połysku, spotykany w produktach wietrzenia innych minerałów magnezowych.

## Charakterystyka Spadait jest amorficznym, uwodnionym krzemianem magnezu, co oznacza, że nie tworzy regularnych kryształów. Występuje w postaci mas, skupień lub jako produkt zmiany innych minerałów. Jego wygląd jest zazwyczaj niepozorny, a okazy mają charakterystyczny żywiczny do tłustego połysk. Jest minerałem miękkim i lekkim. ## Właściwości fizyczne Twardość spadaitu w skali Mohsa wynosi 2.5, co czyni go minerałem miękkim, dającym się zarysować paznokciem. Ma niski ciężar właściwy, około 2.13 g/cm³. Jest półprzezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Spadait najczęściej przyjmuje barwy od czerwonawych, przez żółtawe, aż po białe. Zabarwienie jest często niejednorodne. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany w 1846 roku na cześć Lavinio de' Medici Spada (1801-1863), włoskiego przyrodnika i polityka, który jako pierwszy zwrócił uwagę na ten materiał. Opisał go niemiecki mineralog Johann Friedrich August Breithaupt. Miejscem typowym (locus typicus) jest Capo di Bove we Włoszech. ## Zastosowania Spadait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki minerał wtórny.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Połysk żywiczny
Rysa
Rysa biała
Gęstość
2.13
Przełam
Przełam nierówny
Przezroczystość
Przeźroczystość przeświecająca

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Spadait rozpoznaje się po jego amorficznej formie, żywicznym połysku, niskiej twardości (2.5 w skali Mohsa) oraz charakterystycznym czerwonawym lub żółtawym zabarwieniu. Występuje jako produkt przeobrażenia innych minerałów magnezowych, często w pustkach skalnych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi amorficznymi krzemianami lub produktami wietrzenia. Od opalu odróżnia go niższa twardość i inny kontekst geologiczny. Od talku, z którym jest spokrewniony chemicznie, różni się brakiem charakterystycznej dla talku jedwabistej lub perłowej powierzchni i poczucia tłustości w dotyku. ## Formy kryształów Jako substancja amorficzna, spadait nie tworzy kryształów. Występuje w postaci zbitych, ziemistych lub nerkowatych mas i skupień.

Środowisko występowania

## Geneza Spadait jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń lub wietrzenia innych minerałów bogatych w magnez, takich jak perowskit, w skałach wulkanicznych. Formuje się w niskich temperaturach, wypełniając pustki i szczeliny w skale macierzystej. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z minerałami, z których powstaje lub w towarzystwie których się tworzy. Typowe minerały towarzyszące to kalcyt, hematyt, magnetyt, augit, leucyt oraz różne minerały z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, będące jednocześnie miejscem typowym, to Capo di Bove w regionie Lacjum we Włoszech. Inne znane lokalizacje to m.in. kopalnia Crestmore w Kalifornii (USA) oraz niektóre stanowiska w Niemczech (Eifel) i Szkocji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska spadaitu jest ograniczona ze względu na jego niepozorny wygląd. Najbardziej cenione są okazy bogate w materiał, o intensywnym, czerwonawym zabarwieniu i wyraźnym żywicznym połysku. Ważna jest również dobrze udokumentowana lokalizacja, zwłaszcza jeśli jest to miejsce typowe (Capo di Bove). ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym przez kolekcjonerów materiałem jest ten pochodzący z klasycznej, historycznej lokalizacji Capo di Bove we Włoszech. Okazy z innych miejsc, jak kopalnia Crestmore w USA, również mają wartość dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach danej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy spadaitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego miękkość i potencjalną reaktywność, należy unikać mycia w wodzie, a zwłaszcza stosowania jakichkolwiek detergentów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą zmienić jego strukturę. Jako minerał amorficzny i uwodniony, jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego odwodnienie i rozpad. Należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Okazy spadaitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Powinny być trzymane w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej