SO4 - hydrotalcite - 8.8Å

Wzór chemiczny: Mg<sub>4</sub>Al<sub>2</sub>(OH)<sub>12</sub>(SO<sub>4</sub>)·3H<sub>2</sub>O

Węglanohydrotalcyt to minerał z supergrupy hydrotalcytu, tworzący miękkie, woskowe lub perłowe skupienia o białej lub żółtawej barwie, często w formie blaszkowatych agregatów.

## Charakterystyka Węglanohydrotalcyt jest uwodnionym węglanem magnezu i glinu, należącym do supergrupy hydrotalcytu. Zazwyczaj występuje w postaci drobnoziarnistych, ziemistych lub włóknistych skupień, a także jako masywne agregaty o budowie blaszkowatej lub warstwowej. Rzadko tworzy dostrzegalne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Jego wygląd jest charakterystyczny - często przypomina wosk lub talk, bywa też opisywany jako kredowobiały. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest lekki, o gęstości zbliżonej do 2.03-2.09 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku, zgodną z ich warstwową budową. Połysk jest zazwyczaj woskowy, perłowy na powierzchniach łupliwości lub matowy w przypadku skupień ziemistych. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Węglanohydrotalcyt jest najczęściej biały, ale może przybierać odcienie żółtawe, zielonkawe lub szare, co jest wynikiem domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych. Nazwa "hydrotalcyt" jest często używana w handlu w odniesieniu do całej grupy minerałów, jednak w mineralogii odnosi się do konkretnego gatunku. ## Historia i nazwa Nazwa "hydrotalcyt" została nadana w 1842 roku przez Carla Hochstettera. Nawiązuje ona do składu chemicznego (uwodnienie - "hydro") oraz podobieństwa do talku ("talc"). Minerał był znany ze złóż w Snarum w Norwegii oraz w rejonie Uralu w Rosji. ## Zastosowania Syntetyczny węglanohydrotalcyt jest produkowany na dużą skalę i znajduje zastosowanie jako środek zobojętniający kwas żołądkowy w farmacji, stabilizator w produkcji tworzyw sztucznych (np. PVC) oraz jako absorbent zanieczyszczeń i katalizator w przemyśle chemicznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Perłowy, Woskowy, Tłusty
Rysa
Biała
Gęstość
2.03-2.09
Łupliwość
Doskonała na {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Minerał można rozpoznać po jego wyjątkowej miękkości (daje się zarysować paznokciem), woskowym lub perłowym połysku oraz często blaszkowatej formie. Charakterystyczna jest również reakcja z kwasami (np. rozcieńczonym HCl), podczas której gwałtownie się pieni, co odróżnia go od podobnego wizualnie talku czy brucytu. ## Odróżnianie od podobnych - **Talk**: Jest równie miękki, ale w dotyku sprawia wrażenie bardziej mydlanego lub tłustego i nie reaguje z kwasami. - **Brucyt**: Może tworzyć podobne blaszki, ale jest nieco twardszy (2.5 w skali Mohsa) i nie reaguje z kwasem solnym. - **Gips (szczególnie selenit)**: Jest również miękki, ale ma inny połysk (szklisty do perłowego) i inne formy kryształów. ## Formy kryształów Węglanohydrotalcyt krystalizuje w układzie trygonalnym. Najczęściej spotyka się go w postaci giętkich, ale nieelastycznych blaszek i płytek. Tworzy agregaty włókniste, łuseczkowate, rozetowe oraz masywne, ziemiste skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w wyniku niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych lub wietrzenia skał bogatych w magnez, takich jak serpentynity, perydotyty czy dolomity. Może tworzyć się w żyłach przecinających te skały. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z minerałami takimi jak serpentyn, brucyt, hydromagnezyt, aragonit, dolomit, kalcyt i magnezyt. ## Lokalizacje Znaczące złoża i klasyczne lokalizacje, z których pochodzą dobrze wykształcone okazy, to m.in. Snarum w Norwegii, region Uralu w Rosji, Szetlandy w Szkocji, a także różne miejsca w USA (np. hrabstwo Lancaster w Pensylwanii, Teksas). Występuje również w wielu innych miejscach na świecie w skałach serpentynitowych.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, tabliczkowymi kryształami. Ceni się również agregaty o wyraźnej strukturze blaszkowej lub włóknistej, a także okazy czyste, o białej barwie i perłowym połysku. Ważne jest, aby okaz był dobrze osadzony na matrycy skalnej, co podkreśla jego formę. ## Popularne stanowiska Klasyczne okazy, cenione przez kolekcjonerów, pochodzą z historycznych lokalizacji w Snarum (Norwegia) i na Uralu (Rosja). Okazy z tych miejsc mają znaczenie historyczne i są poszukiwane na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Można przemywać je wodą destylowaną, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych ani mycia pod ciśnieniem. ## Czego unikać Węglanohydrotalcyt jest bardzo miękki i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Łatwo reaguje z kwasami, nawet słabymi, ulegając rozpuszczeniu z wydzieleniem dwutlenku węgla. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody i zniszczenie struktury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Należy chronić je przed kurzem, wilgocią i bezpośrednim działaniem światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej