Sluzhenikinite
Wzór chemiczny: Pd<sub>15</sub>(Sb<sub>7-x</sub>Sn<sub>x</sub>); 3 ≤ x ≤ 4
Służenikinit to rzadki stop palladu, antymonu i cyny, tworzący drobne, metaliczne ziarna w skałach ultramaficznych.
Właściwości
- Połysk
- Metaliczny
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja służenikinitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudna w świetle odbitym oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym ma charakterystyczną kremowo-białą barwę i jest izotropowy. Nie wykazuje pleochroizmu ani wewnętrznych refleksów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi mikroskopijnymi minerałami metali z grupy platynowców, takimi jak stibiopalladynit (Pd₅Sb₂) czy keithconnit (Pd₃-xTe). Ostateczne odróżnienie wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego, która wykaże obecność i proporcje palladu, antymonu i cyny, charakterystyczne dla służenikinitu. ## Formy kryształów Minerał ten występuje wyłącznie w formie anhedralnych (nieregularnych) ziaren o rozmiarach od 5 do 50 mikrometrów. Czasami tworzy agregaty z innymi minerałami platynowców. Nie zaobserwowano wykształconych form krystalograficznych.
Środowisko występowania
## Geneza Służenikinit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w obrębie zmineralizowanych skał ultramaficznych, takich jak perydotyty. Krystalizuje na późnym etapie ewolucji złóż siarczkowych Cu-Ni-PGE (metale z grupy platynowców), w warunkach niskiej aktywności siarki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami metali z grupy platynowców oraz siarczkami. Najczęściej towarzyszą mu: chalkopiryt, pentlandyt, bornit, cubanit, magnetyt, a także rzadsze minerały jak stibiopalladynit, keithconnit, sobolevskit, sperrylit, kotulskit, palladoarsenid i palladobismutoarsenid. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania służenikinitu na świecie (lokalizacja typowa) jest złoże miedzi i niklu Pados-Tundra, położone w masywie ultramaficznym o tej samej nazwie na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Służenikinit nie występuje na rynku kolekcjonerskim jako osobny minerał. Jego wartość jest czysto naukowa. Jedyną formą, w jakiej można go posiadać, są fragmenty skał ze złoża Pados-Tundra, w których jego obecność została potwierdzona analitycznie. Wartość takiego okazu jest symboliczna i zależy od jakości towarzyszących mu, widocznych minerałów siarczkowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren i ich występowanie w postaci wrostków w skale macierzystej, izolowane okazy służenikinitu nie występują w kolekcjach. Czyszczenie dotyczy więc całej skały i powinno być ograniczone do delikatnego przetarcia suchą lub lekko wilgotną, miękką szmatką w celu usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i silnymi detergentami, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i otaczające go minerały. Nie należy podgrzewać okazu ani poddawać go ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy skał zawierające służenikinit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach lub gablotach kolekcjonerskich.