Siwaqaite

Wzór chemiczny: Ca₆Al₂(Cr⁶⁺O₄)₃(OH)₁₂·₂₆H₂O

Siwaqaite to uwodniony chromian wapnia i glinu, tworzący charakterystyczne, jaskrawożółte, heksagonalne kryształy o tabliczkowym pokroju.

## Charakterystyka Siwaqaite jest minerałem z grupy ettringitu, wyróżniającym się intensywną, cytrynowożółtą do jaskrawożółtej barwą. Występuje w postaci niewielkich, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów, które często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty. Kryształy są zazwyczaj przezroczyste do przeświecających, o szklistym połysku. Ze względu na swój skład chemiczny i strukturę, jest blisko spokrewniony z bentorytem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest kruchy i ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, równolegle do podstawy kryształu. Jego gęstość jest niska i wynosi około 1.83 g/cm³. Wykazuje silną, zielonkawożółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno długo-, jak i krótkofalowym). ## Barwy i odmiany Siwaqaite występuje w jednolitym, charakterystycznym kolorze od cytrynowożółtego do jaskrawożółtego. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od kompleksu Siwaqa w środkowej Jordanii, gdzie został odkryty. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (numer IMA2011-014). Opisali go niemieccy mineralodzy, w tym H.-J. Weyer i G. Giester.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Canary yellow
Połysk: Vitreous
Rysa: Yellowish-gray
Gęstość: 1.819
Łupliwość: <mi>(10_10)</mi>
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jaskrawa, cytrynowożółta barwa, heksagonalny, tabliczkowy pokrój kryształów oraz bardzo niska twardość. Minerał jest bardzo lekki i kruchy. Charakterystyczna jest również jego silna, zielonkawożółta fluorescencja w świetle UV. ## Odróżnianie od podobnych - **Autunit/metaautunit**: Mają podobny kolor i fluorescencję, ale tworzą kwadratowe, a nie heksagonalne kryształy. Są też znacznie twardsze i gęstsze. Autunit jest minerałem uranu i jest radioaktywny, podczas gdy siwaqaite nie wykazuje radioaktywności. - **Bentoryt**: Jest bardzo podobny strukturalnie i chemicznie (jest analogiem siarczanowym), ale ma fioletową barwę. - **Siarka rodzima**: Może mieć podobny kolor, ale tworzy inne formy kryształów (rombowe), ma charakterystyczny zapach po podgrzaniu i nie jest rozpuszczalna w wodzie. ## Formy kryształów Siwaqaite tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetowe, wachlarzowate lub sferyczne agregaty, porastające powierzchnię skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Siwaqaite jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskotemperaturowych warunkach w żyłach kalcytowych przecinających przeobrażone (spalone) margle bitumiczne. Jego powstanie jest związane z utlenianiem siarczków w obecności roztworów bogatych w wapń i glin. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kalcytem, ettringitem, afwillitem, portlandytem oraz innymi rzadkimi minerałami z grupy ettringitu, takimi jak bentoryt i thaumasyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania siwaqaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: obszar Daba-Siwaqa w Haszymidzkim Królestwie Jordanii. Jest to unikalne środowisko geologiczne, znane z występowania wielu rzadkich minerałów powstałych w wyniku spalenia skał bitumicznych.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy siwaqaitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, ostro zakończone kryształy o intensywnej, jaskrawożółtej barwie. Atrakcyjność podnosi bogactwo kryształów na matrycy skalnej oraz ich wielkość (choć zazwyczaj są one małe, do kilku milimetrów). Kontrast z białą, kalcytową matrycą jest również pożądany. Ważny jest brak uszkodzeń, co jest trudne do osiągnięcia ze względu na ekstremalną kruchość minerału. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to lokalizacja typowa w Jordanii. Okazy z tego miejsca są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz minerałach z grupy ettringitu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Należy zachować najwyższą ostrożność. Siwaqaite jest bardzo miękki, kruchy i rozpuszczalny w wodzie. Czyszczenie na mokro jest absolutnie zabronione, ponieważ prowadzi do zniszczenia okazu. Dopuszczalne jest jedynie bardzo delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać - Wody i wszelkich płynów: minerał jest rozpuszczalny i ulegnie zniszczeniu. - Chemikaliów i kwasów: reaguje gwałtownie, rozpuszczając się. - Wysokiej temperatury i bezpośredniego światła słonecznego: może powodować dehydratację i utratę koloru. - Wibracji i uderzeń: jest ekstremalnie kruchy. - Wilgotnego powietrza: może powodować powolną degradację okazu. ## Przechowywanie Okazy siwaqaitu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku (tzw. "perky box") z dala od źródeł światła i wilgoci. Ze względu na jego kruchość, należy unikać umieszczania go w kontakcie z twardszymi minerałami.