Siudaite

Wzór chemiczny: Na<sub>8</sub>(Mn<sup>2+</sup><sub>2</sub>Na)Ca<sub>6</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>3</sub>Zr<sup>4+</sup><sub>3</sub>Nb<sup>5+</sup>Si<sub>25</sub>O<sub>74</sub>(OH)<sub>2</sub>Cl·5H<sub>2</sub>O

Siudaite to bardzo rzadki minerał z grupy eudialitu, odkryty w Chile, o złożonej strukturze i brązowoczerwonej barwie.

## Charakterystyka Siudaite jest złożonym cyklokrzemianem należącym do grupy eudialitu. Został zidentyfikowany w postaci pojedynczych, anhedralnych (nieprawidłowo wykształconych) ziaren o wielkości do 1.5 mm, wrośniętych w inne minerały. Jego wygląd jest niepozorny, a ziarna są kruche i pozbawione wyraźnych ścian kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 2.96 g/cm³. ## Barwy i odmiany Siudaite ma barwę brązowoczerwoną. Nie zaobserwowano w nim pleochroizmu ani nie wyróżniono żadnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje prof. dr hab. Rafała Siudę (ur. 1975), polskiego mineraloga i geochemika z Uniwersytetu Warszawskiego, w uznaniu jego wkładu w badania minerałów z grupy eudialitu. Siudaite został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku (numer 2018-137). Opisany został przez zespół badaczy pod kierownictwem Bożeny Łasocha na podstawie materiału zebranego w kopalni San Gabriel w Chile. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, siudaite nie ma żadnego zastosowania praktycznego ani komercyjnego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.96
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja siudaite jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). W formie ziarnistej jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy eudialitu, takimi jak sam eudialit, kentbrooksyt czy oneillit. Rozróżnienie wymaga precyzyjnego określenia składu chemicznego, zwłaszcza zawartości sodu, manganu, żelaza, cyrkonu i niobu. ## Formy kryształów Siudaite występuje wyłącznie w postaci anhedralnych, nieregularnych ziaren wrośniętych w skałę. Nie zaobserwowano wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Siudaite powstał w warunkach hydrotermalnych, krystalizując w żyłach przecinających sjenity nefelinowe. Jest produktem późnych etapów krystalizacji magmy alkalicznej, bogatej w pierwiastki rzadkie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami z grupy eudialitu, a także z mikroklinem, nefelinem, egirynem, sodalitem, lorenzenitem i eudialitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania siudaite na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia San Gabriel, wulkan Poudrette, region Antofagasta w północnym Chile.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z siudaitem zależy wyłącznie od bogactwa i wielkości ziaren minerału w matrycy skalnej oraz od obecności dobrze zidentyfikowanych minerałów towarzyszących. Ponieważ nie tworzy on estetycznych kryształów, jego wartość jest czysto naukowa i systematyczna. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem materiału jest kopalnia San Gabriel w Chile, co czyni każdy okaz pochodzący z tej lokalizacji unikatowym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z siudaitem, ze względu na mikroskopijny charakter i kruchość ziaren, nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą prowadzić do uszkodzenia lub utraty materiału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów. ## Przechowywanie Próbki zawierające siudaite należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej