Sinjarite

Wzór chemiczny: CaCl<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Sinjaryt to rzadki, rozpuszczalny w wodzie chlorek wapnia, występujący w postaci bezbarwnych lub białych, włóknistych skupień i naskorupień.

## Charakterystyka Sinjaryt jest uwodnionym chlorkiem wapnia, minerałem należącym do grupy halogenków. Występuje niezwykle rzadko, tworząc najczęściej drobne, igiełkowe lub włoskowe kryształy zebrane w delikatne, włókniste agregaty. Obserwuje się go również w formie pylastych lub ziemistych nalotów i cienkich naskorupień na powierzchni skał. Jest minerałem silnie higroskopijnym, co oznacza, że chłonie wilgoć z powietrza, a w kontakcie z wodą łatwo się rozpuszcza. ## Właściwości fizyczne Kryształy sinjarytu są bardzo miękkie i kruche. Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem oraz niską gęstością, wynoszącą około 1.81 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Sinjaryt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Ze względu na swoją rzadkość i prosty skład chemiczny nie tworzy barwnych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w latach 70. XX wieku i opisany po raz pierwszy w 1980 roku przez Z. A. Al-Jubouri oraz S. M. Al-Alousi. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - gór Dżebel Sindżar (Jabal Sinjar) w północno-zachodnim Iraku. Jest to jedyny naturalnie występujący dihydrat chlorku wapnia. ## Zastosowania Ze względu na swoją skrajną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów oraz niestabilność w wilgotnym środowisku, sinjaryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.81
Łupliwość
Doskonała wg {110}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną sinjarytu jest jego natychmiastowa reakcja na wodę - minerał rozpuszcza się w niej. Charakterystyczny jest również jego wygląd w postaci delikatnych, białych, igiełkowych lub włóknistych skupień. Jest bardzo miękki i lekki. W warunkach polowych jego identyfikacja jest trudna ze względu na nietrwałość. ## Odróżnianie od podobnych Sinjaryt można pomylić z innymi rozpuszczalnymi halogenkami lub siarczanami, takimi jak halit, sylwin czy gips (szczególnie jego włóknista odmiana, selenit). Od halitu i sylwinu odróżnia go forma kryształów (igiełkowa, a nie sześcienna) oraz układ krystalograficzny. Od gipsu odróżnia go znacznie niższa twardość i rozpuszczalność w wodzie. Test smaku nie jest zalecany, ale sinjaryt ma gorzki i słony smak, w przeciwieństwie do czysto słonego halitu. ## Formy kryształów Sinjaryt krystalizuje w formie bardzo drobnych, wydłużonych, igiełkowych lub włoskowych kryształów. Zazwyczaj tworzy promieniste lub splątane agregaty włókniste, a także pylaste naloty i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Sinjaryt jest minerałem pochodzenia ewaporacyjnego. Powstaje w warunkach skrajnie suchego, pustynnego klimatu w wyniku odparowania roztworów bogatych w chlorek wapnia. Tworzy się jako produkt dehydratacji antarktycytu (sześciowodnego chlorku wapnia) lub bezpośredniej krystalizacji z solanek w temperaturze powyżej 40°C. Występuje w pustynnych iłach i marglach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami, przede wszystkim z halitem (solą kamienną), a także z antarktycytem, gipsem i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania sinjarytu są góry Dżebel Sindżar w Iraku, gdzie został odkryty. Jego obecność stwierdzono również w nielicznych innych lokalizacjach o podobnym, skrajnie suchym klimacie, między innymi na pustyni Atakama w Chile.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów sinjarytu jest bardzo specyficzna i wynika głównie z jego ekstremalnej rzadkości. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem skupieniami igiełkowych lub włóknistych kryształów, obficie pokrywające fragment skały macierzystej. Ze względu na naturę minerału, czystość i przezroczystość nie są kluczowymi kryteriami. Najważniejsza jest ilość i forma samego sinjarytu na okazie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - Dżebel Sindżar w Iraku. Okazy z tego miejsca są niezwykle trudne do zdobycia i stanowią wielką rzadkość na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie wrażliwy na wodę i wilgoć. **Absolutnie nie wolno czyścić go na mokro**, ponieważ ulegnie całkowitemu rozpuszczeniu. Jedyną dopuszczalną metodą usuwania kurzu jest bardzo ostrożne użycie miękkiego, suchego pędzelka lub delikatny przedmuch sprężonym powietrzem z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami. Minerał jest silnie higroskopijny i chłonie wilgoć z otoczenia, co prowadzi do jego rozpadu. Należy chronić go przed wilgotnym powietrzem, zmianami temperatury powodującymi kondensację oraz bezpośrednim światłem słonecznym, które może przyspieszać procesy dehydratacji. ## Przechowywanie Okazy sinjarytu wymagają przechowywania w warunkach o kontrolowanej, bardzo niskiej wilgotności. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny pojemnik (np. typu "perky box") z umieszczonym wewnątrz pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym). Pojemnik powinien być przechowywany w stabilnej temperaturze pokojowej, z dala od źródeł ciepła i światła.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej