Simonellite

Wzór chemiczny: C<sub>19</sub>H<sub>24</sub>

Simonellit to rzadki, naturalny węglowodór, tworzący miękkie, bezbarwne lub żółtawe kryształy w skamieniałym drewnie i lignicie.

## Charakterystyka Simonellit jest organicznym minerałem z grupy węglowodorów. Występuje w formie niewielkich, dobrze wykształconych kryształów o budowie tabliczkowej lub płytkowej, które często tworzą promieniste agregaty i rozety. Okazy są zazwyczaj bezbarwne, białe, bladożółte lub rzadziej brązowawe. Ze względu na swoją naturę organiczną, jest niezwykle lekki i bardzo miękki, co sprawia, że jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 1-2 w skali Mohsa, co czyni go jednym z najmiększych minerałów. Ma połysk szklisty, a na świeżych powierzchniach przełamu również żywiczny. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest bardzo niska i wynosi około 1.05-1.10 g/cm³, co jest wartością zbliżoną do gęstości wody. ## Barwy i odmiany Simonellit nie tworzy nazwanych odmian. Jego zabarwienie, jeśli występuje, jest najczęściej wynikiem obecności drobnych inkluzji substancji bitumicznych. Dominują okazy bezbarwne i białe, rzadziej spotykane są odcienie żółci i brązu. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1918 roku, honoruje włoskiego geologa i paleontologa, profesora Vittorio Simonelli (1860-1929), dyrektora Instytutu Geologii na Uniwersytecie w Bolonii. To on jako pierwszy zebrał próbki tego minerału w Fognano we Włoszech. Minerał został formalnie opisany przez Ludwiga Ernsta, R. D. Bella i W. T. Schallera. ## Zastosowania Simonellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie ogranicza się do wartości naukowej oraz kolekcjonerskiej jako rzadkiego i specyficznego minerału organicznego.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Biała
Gęstość
1.05-1.10
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne simonellitu to jego ekstremalna miękkość (można go zarysować paznokciem), bardzo niska gęstość oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku. Charakterystyczna jest również jego fluorescencja - w świetle ultrafioletowym wykazuje niebieską poświatę. Topi się w płomieniu zapałki. Najważniejszym wskaźnikiem jest jednak jego specyficzne środowisko występowania - lignit i skamieniałe drewno. ## Odróżnianie od podobnych Simonellit bywa mylony z innym węglowodorem, fichtelitem, z którym często współwystępuje. Fichtelit krystalizuje jednak w układzie jednoskośnym i zazwyczaj tworzy kryształy o innym kształcie. Inne naturalne żywice, jak retinit, są amorficzne (bezpostaciowe) i nie wykazują łupliwości. Gips, choć bywa podobny z wyglądu, jest wyraźnie twardszy (2 w skali Mohsa) i znacznie gęstszy. ## Formy kryształów Simonellit tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie rombowym lub heksagonalnym. Kryształy te często grupują się w wachlarzowate lub rozetowe agregaty, narastające na powierzchni lignitu lub w jego spękaniach.

Środowisko występowania

## Geneza Simonellit jest minerałem pochodzenia organicznego. Powstaje w wyniku procesów diagenezy (przeobrażeń) związków terpenowych, pochodzących z żywic drzew iglastych. Proces ten zachodzi w warunkach beztlenowych, w obrębie pogrzebanych osadów zawierających materię roślinną, głównie w lignitach (węglu brunatnym) i skamieniałym drewnie. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z fichtelitem, innym rzadkim węglowodorem. Towarzyszą mu również minerały typowe dla środowisk osadowych, takie jak gips, siarka rodzima, a przede wszystkim materiał macierzysty - lignit. ## Lokalizacje Stanowisko typowe, z którego pochodzą historyczne okazy, znajduje się w Fognano, w Toskanii we Włoszech. Inne znane lokalizacje to m.in. kopalnie węgla brunatnego w Saksonii (Niemcy), niektóre stanowiska w Czechach (np. kopalnia Bílina) oraz pojedyncze wystąpienia w Stanach Zjednoczonych (Kalifornia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami. Wysoko oceniane są również bogate agregaty w formie rozet, zwłaszcza gdy kontrastują z ciemną barwą matrycy (lignitu). Wielkość kryształów jest istotnym czynnikiem, ponieważ zazwyczaj są one niewielkie. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się historyczne lokalizacje europejskie, w tym stanowisko typowe w Toskanii oraz niemieckie kopalnie węgla brunatnego. Okazy z tych miejsc są poszukiwane ze względu na ich historyczne i naukowe znaczenie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy simonellitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego miękkość i reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest bardzo wrażliwy na ciepło - topi się w temperaturze około 145°C. Należy chronić go przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, długotrwałą ekspozycją na światło UV (może powodować degradację) oraz kontaktem z rozpuszczalnikami organicznymi. Jest niezwykle kruchy i miękki, więc należy unikać zarysowań i upadków. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, zamykanych pudełkach, w stabilnej temperaturze pokojowej, z dala od źródeł światła i ciepła. Należy go izolować od twardszych minerałów, aby zapobiec porysowaniu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej