Siderophyllite
Wzór chemiczny: KFe²⁺₂Al(Si₂Al₂)O₁₀(OH)₂
Siderofyllit to bogaty w żelazo minerał z grupy biotytu, tworzący ciemnozielone do czarnych, blaszkowate kryształy o doskonałej łupliwości.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5-3
- Połysk
- Vitreous, Pearly
- Rysa
- Gray, Greenish
- Gęstość
- 3.1
- Łupliwość
- {001}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Siderofyllit rozpoznaje się po jego ciemnej, zielonoczarnej lub brązowej barwie, blaszkowatej budowie i doskonałej łupliwości w jednym kierunku, pozwalającej na oddzielanie cienkich, elastycznych płytek. Charakterystyczny jest również perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi ciemnymi mikami z grupy biotytu, takimi jak annit czy flogopit. Odróżnienie od annitu (który jest końcowym, czysto żelazowym ogniwem szeregu) jest praktycznie niemożliwe bez zaawansowanych analiz chemicznych (EDS, WDS). Od ciemnego flogopitu (odmiany bogatej w żelazo) różni się zazwyczaj ciemniejszą barwą i wyższą zawartością żelaza względem magnezu. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci blaszkowatych, łuskowych lub płytkowych agregatów. Dobrze wykształcone kryształy są rzadkie i mają formę sześciobocznych, tabliczkowych kryształów jednoskośnych o pseudoheksagonalnym zarysie.
Środowisko występowania
## Geneza Siderofyllit jest minerałem skałotwórczym. Powstaje głównie w kwaśnych skałach magmowych, takich jak granity, sjenity i pegmatyty granitowe. Występuje również w niektórych skałach metamorficznych, na przykład w skarnach i gnejsach, które uległy metasomatozie żelazowej. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów i granitów, takimi jak kwarc, skalenie (zwłaszcza mikroklin i albit), inne miki (muskowit), a także topaz, fluoryt, kasyteryt i minerały z grupy turmalinu. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą: lokalizacja typowa w Pikes Peak w Kolorado (USA), gdzie występuje w pegmatytach; Mont Saint-Hilaire w Quebecu (Kanada) w sjenitach nefelinowych; Wyspy Langesundsfjord w Norwegii; Półwysep Kolski w Rosji oraz różne lokalizacje w Finlandii i Szwecji.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o pseudoheksagonalnym zarysie. Ważny jest również rozmiar kryształów, ich połysk oraz brak uszkodzeń mechanicznych. Atrakcyjne są także dobrze zdefiniowane asocjacje z innymi minerałami, np. z kwarcem dymnym, mikroklinem czy fluorytem, tworzące estetyczne kompozycje. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu kolekcjonerskim pochodzą głównie z klasycznych lokalizacji pegmatytowych. Szczególnie poszukiwane są te z rejonu Pikes Peak w Kolorado (USA) oraz z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie, skąd pochodzą dobrze wykształcone kryształy.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy siderofyllitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza. Unikać należy mycia w wodzie, która może wnikać między blaszki i powodować ich rozwarstwienie lub korozję wtrąceń. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Jako minerał miękki i kruchy, jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Blaszki łatwo się odginają i łamią. Należy chronić go przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy siderofyllitu najlepiej przechowywać w zamkniętych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na swoją kruchość nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami.