Shumwayite

Wzór chemiczny: (U⁶⁺O₂)₂(S⁶⁺O₄)₂·5H₂O

Shumwayite to bardzo rzadki, wtórny minerał uranu, tworzący mikroskopijne, bladozielonożółte kryształy o pokroju igiełkowym.

## Charakterystyka Shumwayite jest uwodnionym siarczanem uranylu, występującym w postaci bardzo drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Zazwyczaj tworzy niewielkie, promieniste agregaty lub naskorupienia na skałach macierzystych. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niską twardością, wynoszącą 2 w skali Mohsa, co oznacza, że jest bardzo miękki. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 3.844 g/cm³. Posiada białą rysę. ## Barwy i odmiany Shumwayite występuje w jednym, charakterystycznym kolorze - bladym zielonożółtym. Nie wyróżnia się dla niego żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje George'a Shumwaya (ur. 1930), amerykańskiego geologa i byłego pracownika Komisji Energii Atomowej Stanów Zjednoczonych. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku (IMA2016-068). Jego odkrycia dokonano na próbkach pochodzących z dwóch kopalń w hrabstwie San Juan w stanie Utah, USA: Giveway-Simplot oraz Green Lizard. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, shumwayite nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.844
Łupliwość
{011}
Przełam
Nieregularny/Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty,Prześwitujący
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja shumwayitu w terenie jest praktycznie niemożliwa. W kolekcji rozpoznaje się go po charakterystycznych, bladozielonożółtych, igiełkowych lub włóknistych agregatach na skale macierzystej, pochodzącej ze znanych lokalizacji. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub spektroskopia. ## Odróżnianie od podobnych Shumwayite można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnej barwie i formie, takimi jak zippeit, uranofan czy meta-autunit. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest niewykonalne i wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy bardzo drobne, igiełkowe kryształy, które łączą się w promieniste lub splątane agregaty. Występuje również w formie cienkich naskorupień i powłok na powierzchni skał.

Środowisko występowania

## Geneza Shumwayite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przeobrażania pierwotnych minerałów uranowych, takich jak uraninit, w obecności wód bogatych w siarczany. Jego powstawanie jest związane z suchym, pustynnym klimatem, gdzie minerały mogą krystalizować z roztworów na ścianach wyrobisk górniczych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami i krzemianami uranu. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie gipsu, johannitu, zippeitu, uranopilitu, a także nowo odkrytych minerałów, takich jak redcanyonit i leesyt. ## Lokalizacje Shumwayite jest minerałem ekstremalnie rzadkim, znanym jedynie z dwóch sąsiadujących ze sobą kopalń w dystrykcie Red Canyon, w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA. Są to kopalnie Giveway-Simplot oraz Green Lizard, które stanowią jego typową lokalizację.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu shumwayitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności naskorupień. Najbardziej pożądane są próbki, na których mikroskopijne, igiełkowe kryształy tworzą gęste, jaskrawo wybarwione agregaty, kontrastujące z ciemniejszą skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopijny charakter, rozmiar pojedynczych kryształów nie jest kluczowym kryterium. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów shumwayitu na rynku kolekcjonerskim są jego dwie lokalizacje typowe w stanie Utah, USA: kopalnie Giveway-Simplot i Green Lizard. Okazy z tych miejsc są wysoko cenione przez specjalistów zbierających minerały uranowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z shumwayitem generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Ze względu na jego kruchość i rozpuszczalność w wodzie, każda próba czyszczenia może zniszczyć kryształy. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą rozpuścić minerał. Jako minerał uranu, jest radioaktywny - należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Wymaga ostrożnego obchodzenia się, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa dla materiałów promieniotwórczych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (tzw. perky box), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na radioaktywność, powinien być trzymany z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie i w miejscu o ograniczonej ekspozycji dla ludzi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej