Shubnikovite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Cu<sup>2+</sup><sub>8</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>6</sub>Cl(OH)·7H<sub>2</sub>O

Szubnikowit to bardzo rzadki minerał miedzi i arsenu, tworzący niebiesko-zielone, igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Szubnikowit jest uwodnionym arsenianem miedzi i wapnia z grupy miksytu. Występuje w postaci drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które tworzą promieniste lub splątane agregaty. Poszczególne kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem, a materiał ma wygląd filcowatej lub włóknistej masy. ## Właściwości fizyczne Kryształy szubnikowitu są elastyczne i mają twardość około 2 w skali Mohsa. Połysk jest jedwabisty do matowego, w zależności od formy agregatu. Jest minerałem lekkim, o gęstości nieco ponad 3 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się żywą, niebiesko-zieloną lub zielonkawo-niebieską barwą. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Szubnikowit został po raz pierwszy opisany w 2012 roku. Jego nazwa honoruje rosyjskiego krystalografa i fizyka Aleksieja Wasiljewicza Szubnikowa (1887-1970), założyciela i pierwszego dyrektora Instytutu Krystalografii Rosyjskiej Akademii Nauk. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) jako nowy gatunek minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, szubnikowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
3.13
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Hexagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja szubnikowitu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji rozpoznaje się go po charakterystycznej, niebiesko-zielonej barwie, włóknistym lub igiełkowym wyglądzie agregatów i współwystępowaniu z innymi arsenianami miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Szubnikowit jest wizualnie nieodróżnialny od innych minerałów z grupy miksytu, takich jak sam miksyt, agardyt czy petersyt. Można go również pomylić z innymi wtórnymi, igiełkowymi minerałami miedzi, jak brochantyt czy malachit w formie igiełkowej. Pewne rozróżnienie jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej, która wykazuje obecność wapnia i chloru w strukturze szubnikowitu. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe lub włosowate kryształy o przekroju sześciobocznym, zwykle o długości nieprzekraczającej 1 mm. Kryształy te łączą się w promieniste agregaty, rozetki, sferolity lub splątane, filcowate masy.

Środowisko występowania

## Geneza Szubnikowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi i arsenu. Tworzy się w wyniku działania wód bogatych w arsen na minerały pierwotne zawierające miedź, w obecności jonów wapnia i chloru. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami arsenianowymi miedzi, takimi jak olivenit, kornetyt, pseudomalachit, a także z tenorytem, kwarcem i hematytem. ## Lokalizacje Lokalizacją typową (miejscem odkrycia) jest złoże miedzi Zapolyarnoye w północnym Uralu w Rosji. Jest to jedyne potwierdzone miejsce występowania tego minerału na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu szubnikowitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów na skale macierzystej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, promienistymi agregatami o intensywnej, niebiesko-zielonej barwie, kontrastujące z podłożem. Wielkość okazu i brak uszkodzeń delikatnych włókien również podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - złoże Zapolyarnoye w Rosji. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na delikatność i rozpuszczalność w kwasach, czyszczenie nie jest zalecane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, podatny na uszkodzenia mechaniczne. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchych warunkach, najlepiej w zamkniętym, przezroczystym pudełku kolekcjonerskim, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej