Shojiite

Wzór chemiczny: Na(NaMg)Mg₅Si₈O₂₂(OH)₂

Shojiit to ekstremalnie rzadki, bezbarwny minerał z grupy amfiboli, odkryty i znany wyłącznie z jednej lokalizacji w Japonii.

## Charakterystyka Shojiit jest minerałem z grupy amfiboli sodowych, o złożonym składzie chemicznym. Występuje w postaci bezbarwnych, włóknistych lub listewkowych kryształów, które tworzą spilśnione agregaty. Poszczególne kryształy są bardzo małe, zwykle nie przekraczają 0,5 mm długości i 0,01 mm szerokości, co sprawia, że identyfikacja gołym okiem jest niemożliwa. Jest minerałem przezroczystym o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, wiele właściwości fizycznych shojiitu, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie zostało dotychczas precyzyjnie zbadanych i opisanych w literaturze naukowej. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2023 roku. Jego nazwa honoruje japońskiego mineraloga-amatora, Masahiro Shoji (ur. 1952), w uznaniu jego wkładu w badania mineralogiczne regionu, w którym dokonano odkrycia. Miejscem typowym (jedynym znanym) jest potok Mamushinosawa w prefekturze Hokkaidō w Japonii.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja shojiitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) oraz analiza chemiczna (np. mikrosonda elektronowa). W warunkach kolekcjonerskich czy terenowych rozpoznanie jest niemożliwe. Występuje jako bezbarwne, włókniste kryształy w skale macierzystej. ## Odróżnianie od podobnych Shojiit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych włóknistych minerałów z grupy amfiboli, takich jak tremolit, aktynolit czy inne rzadkie gatunki. Różnice można stwierdzić jedynie na podstawie analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe lub włókniste kryształy, które często układają się w spilśnione lub promieniste agregaty. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mikroskopijnej wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Shojiit powstaje w wyniku procesów metamorficznych. W lokalizacji typowej został znaleziony w skale będącej produktem metamorfizmu kontaktowego, powstałej na styku skał ultrazasadowych (serpentynitów) z intruzją gabra. Występuje w strefie reakcyjnej bogatej w sód. ## Asocjacje mineralne Minerałami współwystępującymi ze shojiitem w miejscu jego odkrycia są między innymi pargasyt, klinochlor, tytanit, cyrkon, apatyt oraz chromit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania shojiitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: potok Mamushinosawa, w obrębie miasta Shibetsu, w podprefekturze Kamikawa na wyspie Hokkaidō w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy i ekstremalnie rzadki, jedynym kryterium wartości dla kolekcjonerów jest samo potwierdzone występowanie shojiitu na fragmencie skały macierzystej (matrycy). Każdy okaz, niezależnie od "jakości", jest cennym nabytkiem naukowym i kolekcjonerskim. Okazy bogatsze w widoczne pod mikroskopem włókna będą wyżej cenione. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Japonii. Minerał nie jest dostępny na rynku komercyjnym i znajduje się głównie w kolekcjach instytucji naukowych oraz u wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i rzadkość, okazy shojiitu nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć minerał. Należy je traktować wyłącznie jako obiekty mikroskopowe. ## Czego unikać Należy unikać absolutnie wszystkiego: kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami, zmianami temperatury, wibracjami oraz bezpośrednim światłem. Minerał jest niezwykle wrażliwy na wszelkie czynniki zewnętrzne. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe shojiitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, szczelnie zamkniętych pudełkach typu "micromount", w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł światła, ciepła i wilgoci. Najbezpieczniejszym miejscem jest stabilna szafka lub szuflada.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej