Shirokshinite

Wzór chemiczny: K(Mg<sub>2</sub>Na)Si<sub>4</sub>O<sub>10</sub>F<sub>2</sub>

Szirokszynit to rzadki minerał z grupy mik, krewniak lepidolitu, wyróżniający się wysoką zawartością magnezu i sodu.

## Charakterystyka Szirokszynit jest minerałem z grupy mik, należącym do szeregu lepidolitu. Jest magnezowym (Mg) analogiem masutomilitu i sodowym (Na) analogiem tainiolitu. Tworzy elastyczne, blaszkowate kryształy lub agregaty złożone z drobnych łusek, często o heksagonalnym zarysie. Jego wygląd jest typowy dla minerałów z grupy mik - przypomina cienkie, elastyczne blaszki, które można oddzielić od siebie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest stosunkowo miękki. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach przełamu perłowy. Jest przeświecający do przezroczystego w cienkich blaszkach. Jego gęstość wynosi około 2.86 g/cm³. ## Barwy i odmiany Szirokszynit jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub ma blady, srebrzysto-szary kolor. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska rosyjskiego geologa Nikołaja Wasiljewicza Szirokszyna (1939–1990), który badał geologię Półwyspu Kolskiego. Minerał został po raz pierwszy opisany w 2001 roku przez V.N. Yakovenchuka i innych badaczy na podstawie okazów znalezionych w masywie Chibiny w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, szirokszynit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.86
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Translucent to transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja szirokszynitu w terenie jest praktycznie niemożliwa bez zaawansowanych analiz. W kolekcji rozpoznaje się go po typowym dla mik wyglądzie (blaszkowate agregaty) i potwierdzonej lokalizacji. Pewne oznaczenie wymaga analizy chemicznej (EDS/WDS) w celu stwierdzenia dominacji magnezu i sodu w określonych pozycjach strukturalnych. ## Odróżnianie od podobnych Szirokszynit jest wizualnie nieodróżnialny od innych jasnych mik, takich jak muskowit, lepidolit, tainiolit czy polylitionit. Różnice między nimi są na poziomie składu chemicznego i subtelnych parametrów strukturalnych, niemożliwych do zweryfikowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Formy kryształów Zazwyczaj występuje w postaci agregatów drobnych, tabliczkowych lub blaszkowatych kryształów o pseudoheksagonalnym zarysie. Kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Szirokszynit powstaje w silnie zróżnicowanych, alkalicznych intruzjach magmowych. W lokalizacji typowej (masyw Chibiny) znaleziono go w ultraagpaitowych pegmatytach, które przeszły procesy metasomatozy sodowej. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi, takimi jak lorenzenit, lomonosowit, eudialit, nefelin, mikroklin, egiryn, natrosilit, villiaumit i raswumit. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska tego minerału znajdują się w Rosji, w alkalicznych masywach na Półwyspie Kolskim - Chibiny (kopalnia Kirowskij, góra Jukspor) oraz Łowoziero (góra Alluaiw).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest obecność dobrze wykształconych, choćby niewielkich, kryształów szirokszynitu na matrycy skalnej. Ze względu na jego niepozorny wygląd, wartość okazu podnosi kontrast z innymi, barwnymi minerałami towarzyszącymi (np. eudialitem). Kluczowa jest również wiarygodność pochodzenia z jednej z potwierdzonych lokalizacji. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione okazy, będące jednocześnie standardem dla tego minerału, pochodzą z masywu Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Unikać kontaktu z wodą, która może wniknąć między blaszki i być trudna do usunięcia. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Blaszki są bardzo miękkie i elastyczne, ale łatwo je trwale odkształcić lub złamać, dlatego należy unikać zginania i nacisku. Chronić przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Najlepiej przechowywać w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić delikatne blaszki przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem. Nie należy umieszczać na nim innych okazów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej