Shiranuiite
Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>(Rh<sup>3+</sup>Rh<sup>4+</sup>)S<sup>2-</sup><sub>4</sub>
Shiranuiite to niezwykle rzadki siarczek miedzi i rodu, odkryty w Japonii, tworzący mikroskopijne, metaliczne ziarna w koncentratach metali z grupy platynowców.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-5
- Połysk
- Metaliczny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja Shiranuiite jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy w świetle odbitym (mikroskopia kruszcowa) w celu zaobserwowania jego barwy i współwystępowania z innymi siarczkami. Ostateczne potwierdzenie uzyskuje się poprzez analizę składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) oraz analizę struktury krystalicznej metodą dyfrakcji elektronowej. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem Shiranuiite może być mylony z innymi siarczkami metali z grupy platynowców, takimi jak cuproiridsyt, cuprorhodsyt czy malanit. Odróżnienie opiera się na precyzyjnym pomiarze składu chemicznego, zwłaszcza stosunku miedzi do rodu i irydu. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie bardzo drobne, nieforemne (anhedralne) ziarna, często w zrostach z innymi minerałami z grupy platynowców. Nie zaobserwowano go w formie wykształconych kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Shiranuiite powstaje w ultrazasadowych kompleksach skalnych, w strefach bogatych w chromity. Jego geneza jest związana z procesami magmowymi, podczas których dochodzi do koncentracji metali z grupy platynowców (PGE) i krystalizacji siarczków w specyficznych warunkach fizykochemicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM). Najczęściej współwystępuje z laurytem, irydem, osmem, cuproiridsytem, cuprorhodsytem, malanitem, irarsytem, a także z chromitem i siarczkami metali nieszlachetnych. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest bliżej nieokreślone złoże w Japonii, z którego pochodziły badane koncentraty metali. Minerał nie został dotychczas zidentyfikowany w żadnym innym miejscu na świecie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Shiranuiite nie występuje na rynku kolekcjonerskim w formie okazów makroskopowych. Jego wartość jest czysto naukowa. Jedyne istniejące próbki to materiał badawczy (tzw. materiał typowy) przechowywany w instytucjach naukowych, takich jak Narodowe Muzeum Przyrody i Nauki w Tsukubie w Japonii. Dla celów badawczych, "jakość" okazu definiowana jest przez rozmiar ziarna (im większe, tym lepsze do analizy) oraz czystość chemiczną.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar i występowanie w postaci inkluzji w innych minerałach, pojedyncze okazy Shiranuiite nie są izolowane i czyszczone w tradycyjny sposób. Preparatyka ogranicza się do technik laboratoryjnych, takich jak polerowanie zgładów. ## Czego unikać Okazy zawierające Shiranuiite powinny być chronione przed agresywnymi chemikaliami, zwłaszcza silnymi kwasami, które mogą reagować z siarczkami. Należy unikać ultradźwiękowych myjek i ścierania powierzchni próbki. ## Przechowywanie Próbki (najczęściej w formie wypolerowanych zgładów lub bloczków żywicznych) należy przechowywać w suchym miejscu, w stabilnej temperaturze, z dala od kurzu i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepiej trzymać je w specjalistycznych pudełkach do przechowywania mikrominerałów lub preparatów mikroskopowych.