Shimenite
Wzór chemiczny: Tl<sup>1+</sup><sub>5</sub>Sb<sup>3+</sup><sub>21-y</sub>As<sup>3+</sup><sub>y</sub>S<sup>2-</sup><sub>34</sub> (9 ≤ y ≤ 10)
Shimenit to bardzo rzadki, ołowianoszary siarkosolek talu, antymonu i arsenu, tworzący drobne, igiełkowe kryształy.
Właściwości
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Łupliwość
- Dobra wg {100}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie shimenitu jest niezwykle trudne bez zaawansowanych metod analitycznych. Wizualnie charakteryzuje się on występowaniem w formie bardzo drobnych, igiełkowych, ołowianoszarych kryształów o metalicznym połysku. Kluczowe dla identyfikacji jest jego współwystępowanie z innymi siarkosolami w specyficznym środowisku geologicznym (złoża złota i arsenu). ## Odróżnianie od podobnych Shimenit można pomylić z wieloma innymi igiełkowymi siarkosolami, takimi jak stibnit, lorandyt czy inne minerały z grupy pierrotitu. Pewne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą analizy chemicznej (EDS) lub dyfrakcji rentgenowskiej (XRD), które pozwalają określić jego unikalny skład z dominacją talu, antymonu i arsenu. ## Formy kryształów Shimenit tworzy wydłużone, igiełkowe lub włoskowe kryształy, wyciągnięte wzdłuż osi [010]. Kryształy te często występują w postaci splątanych, filcowatych mas lub promienistych agregatów wrastających w inne minerały, głównie w kalcyt.
Środowisko występowania
## Geneza Shimenit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji w żyłach kalcytowych, przecinających złoża złota, arsenu i rtęci osadzone w skałach krzemionkowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarkosolami i siarczkami. W lokalizacji typowej (Shimen, Chiny) znaleziono go w towarzystwie realgaru, aurypigmentu, stibnitu, getchellitu, wakabayashilitu, laffittytu, pierrotitu, parapierrotitu, erniggliitu, kalcytu i kwarcu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania shimenitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: złoże złota Jiepaiyu w kopalni arsenu Shimen, w powiecie Shimen, w prefekturze Changde, w prowincji Hunan w Chinach.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu shimenitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikroskopijnych kryształów. Najbardziej cenione są okazy, na których widoczne są gęste skupienia lub wyraźne, pojedyncze igiełki shimenitu, najlepiej kontrastujące z jasnym tłem, np. z białym kalcytem. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest jakość wykonanej mikrofotografii. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów shimenitu jest jego typowa lokalizacja w kopalni Shimen w Chinach. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy shimenitu, ze względu na ich delikatność i mikroskopijne rozmiary, generalnie nie powinny być czyszczone mechanicznie. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi, które mogą zniszczyć minerał. Kryształy są bardzo kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Ze względu na zawartość talu i arsenu, minerał jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy shimenitu należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Powinny być trzymane z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.