Sherwoodite

Wzór chemiczny: Ca<sub>5.5</sub>(AlV<sup>4+</sup>V<sup>5+</sup><sub>12</sub>O<sub>39</sub>)·28H<sub>2</sub>O

Sherwoodyt to rzadki, uwodniony wanadan wapnia i glinu, tworzący mikroskopijne, ciemnozielone do czarnych kryształy o heksagonalnym zarysie.

## Charakterystyka Sherwoodyt jest złożonym, uwodnionym wanadanem wapnia i glinu, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów. Zazwyczaj tworzy rozetkowe lub sferulityczne agregaty, a pojedyncze kryształy rzadko przekraczają 0,5 mm. Jego barwa waha się od ciemnej, niebieskawozielonej do niemal czarnej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy sherwoodytu wykazują połysk szklisty do matowego. Są półprzezroczyste do nieprzezroczystych. Twardość w skali Mohsa wynosi około 2,5, co czyni go minerałem bardzo miękkim. Jego gęstość jest niska, w przybliżeniu 2,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest monobarwny, występuje jedynie w odcieniach ciemnej zieleni, często z niebieskawym lub czarnym tonem. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Sherwoodyt został odkryty w kopalni uranowo-wanadowej Peanut w hrabstwie Montrose w stanie Kolorado (USA). Opisali go Mary E. Thompson, Carl H. Roach i Robert Meyrowitz w 1958 roku. Nazwa minerału honoruje Alexandra M. Sherwooda (1888-1956), chemika z United States Geological Survey, za jego wkład w mineralogię rud uranu i wanadu. ## Zastosowania Sherwoodyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki i interesujący przedstawiciel grupy wanadanów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous to Dull
Rysa
Greenish gray
Gęstość
2.33
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Sherwoodyt jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego wyglądu - drobnych, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, często tworzących rozetkowe agregaty. Kluczowe cechy to ciemnozielona barwa, występowanie w asocjacji z innymi minerałami wanadu na piaskowcu oraz bardzo niska twardość. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu o ciemnej barwie, takimi jak montroseit czy doloresyt. Odróżnienie wymaga zazwyczaj zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS), chociaż charakterystyczna forma heksagonalnych tabliczek jest silną wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe, o wyraźnie heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym zarysie. Zwykle występują w postaci promienistych, rozetkowych lub sferulitycznych skupień na powierzchni skały macierzystej (piaskowca).

Środowisko występowania

## Geneza Sherwoodyt jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych zlokalizowanych w piaskowcach. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów wanadu, takich jak montroseit, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wanadowymi, takimi jak doloresyt, metadelrioit, duttonit, oraz z minerałami uranu. Często towarzyszy mu także gips, kwarc i minerały ilaste, które budują skałę macierzystą. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska sherwoodytu znajdują się w USA, w rejonie Płaskowyżu Kolorado, zwłaszcza w hrabstwach Montrose (Kolorado) oraz San Juan (Utah). Poza USA odnotowano jego wystąpienia w kopalni uranu w Mounana w Gabonie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy sherwoodytu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetkowe agregaty. Kontrast ciemnozielonych kryształów z jaśniejszą skałą macierzystą (piaskowcem) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy oceniane są głównie pod powiększeniem. Bogactwo i pokrycie matrycy przez kryształy są kluczowymi czynnikami. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji typu w USA, czyli z kopalni Peanut w hrabstwie Montrose, Kolorado. Wysokiej jakości materiał pochodzi również z innych kopalń rejonu Uravan Mineral Belt w stanach Kolorado i Utah.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sherwoodytu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Należy unikać czyszczenia na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może spowodować rozpuszczenie lub uszkodzenie mikroskopijnych kryształów. Minerał jest bardzo miękki, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed chemikaliami, wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (typu "micromount box"), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w warunkach kontrolowanej, niskiej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej