Shannonite

Wzór chemiczny: Pb²⁺₂O(CO₃)

Shannonit to rzadki, wtórny minerał ołowiu, tworzący białe, ziemiste naloty i mikroskopijne, listewkowe kryształy.

## Charakterystyka Shannonit jest wtórnym węglanem ołowiu, występującym zazwyczaj w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Tworzy także skupienia ziemiste, proszkowe lub kredopodobne naloty na innych minerałach. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania, a większość okazów ma wygląd białej, matowej masy. ## Właściwości fizyczne Kryształy shannonitu są zbyt małe, aby badać ich właściwości fizyczne bez specjalistycznego sprzętu. Twardość w skali Mohsa jest szacowana na 3 do 3.5. Połysk opisywany jest jako matowy, ziemisty lub woskowy. Minerał jest nieprzezroczysty. Jego gęstość nie została precyzyjnie zmierzona. ## Barwy i odmiany Shannonit jest minerałem o jednolitym, białym kolorze. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1995 roku przez R.C. Rouse, P.J. Dunna, J.A. Nelen i D.R. Peacora. Nazwa honoruje Davida M. Shannona (ur. 1948), amerykańskiego kolekcjonera minerałów i właściciela kopalni, który jako pierwszy znalazł ten minerał w kopalni Grand Reef w Arizonie, USA. Jest to jednocześnie jego lokalizacja typowa. ## Zastosowania Shannonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc rzadkim gatunkiem poszukiwanym przez wyspecjalizowanych zbieraczy.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-3.5
Połysk: Matowy, ziemisty, woskowy
Rysa: Biała
Gęstość: 0
Łupliwość: Brak
Przełam: Nieregularny/nierówny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie shannonitu gołym okiem jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga specjalistycznych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). W kolekcji jest identyfikowany na podstawie etykiety i potwierdzonej lokalizacji. Wizualnie przedstawia się jako białe, ziemiste naloty na innych minerałach ołowiu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami ołowiu o białej barwie, takimi jak cerusyt, hydrocerusyt czy anglezyt, które często tworzą podobne naloty. Cerusyt i anglezyt bywają jednak lepiej wykształcone i mają wyższy połysk. Hydrocerusyt jest wizualnie niemal identyczny. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Shannonit tworzy mikroskopijne, listewkowe lub cienkotabliczkowe kryształy, często spłaszczone. Występują one w formie rozproszonych skupień, rozet lub jako ziemiste i proszkowe naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Shannonit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców ołowiu. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury w wyniku przeobrażenia innych minerałów ołowiu, takich jak galena czy cerusyt, w obecności roztworów bogatych w węglany. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami strefy utleniania. W lokalizacji typowej (kopalnia Grand Reef) znaleziono go w towarzystwie cerusytu, hydrocerusytu, anglezytu, leadhilitu, matlockitu, diaboletu, boleitu i galeny. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania shannonitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Grand Reef w hrabstwie Graham w Arizonie, USA. Został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalniach rejonu Laurion w Grecji oraz w kopalni Clara w Schwarzwaldzie w Niemczech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu shannonitu zależy przede wszystkim od bogactwa nalotu oraz asocjacji z innymi, bardziej estetycznymi minerałami. Ponieważ kryształy są mikroskopijne, okazy z widocznymi (pod powiększeniem) i dobrze uformowanymi kryształkami są cenione wyżej niż tylko ziemiste naloty. Kontrast kolorystyczny z podłożem (matrycą skalną) również podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej, czyli kopalni Grand Reef w Arizonie. Okazy z tego miejsca są uważane za klasyczne dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy shannonitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj występują jako naloty lub mikrokryształy. Nie należy ich czyścić mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia niemal na pewno zniszczą okaz. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można to zrobić bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej, bez dotykania powierzchni minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami i wszelkimi środkami chemicznymi. Shannonit, jako węglan, jest podatny na reakcje z kwasami. Należy chronić go przed wibracjami, uderzeniami i ścieraniem. Z uwagi na zawartość ołowiu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych, zamykanych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Powinny być trzymane w suchym miejscu, z dala od źródeł wibracji.