Sewardite
Wzór chemiczny: CaFe³⁺₂(As⁵⁺O₄)₂(OH)₂
Sewardyt to rzadki arsenian wapnia i żelaza, tworzący igiełkowe kryształy o barwie od ciemnoczerwonej do pomarańczowej.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Reddish-brown
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- Imperfect on {100} and {011}
- Przełam
- Irregular/Uneven,Splintery
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Sewardyt można rozpoznać po jego charakterystycznej formie - drobnych, igiełkowych kryształów tworzących promieniste agregaty. Intensywna czerwonopomarańczowa barwa, szklisty połysk i czerwonobrunatna rysa są kluczowymi cechami identyfikacyjnymi. Występowanie w strefach utlenienia złóż polimetalicznych jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi arsenianami z grupy karminitu, takimi jak sam karminit (PbFe₂(AsO₄)₂(OH)₂), który ma podobną barwę i formę, ale zawiera ołów. Odróżnienie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS). Od arseniosiderytu różni się obecnością wapnia i formą kryształów. ## Formy kryształów Kryształy sewardytu są wydłużone, igiełkowe lub listewkowe, wyciągnięte wzdłuż osi krystalograficznej [001]. Zwykle tworzą wachlarzowate, promieniste lub bezładnie splątane agregaty. Rzadko występują jako pojedyncze, wyizolowane kryształy.
Środowisko występowania
## Geneza Sewardyt jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utlenienia (gossanach) hydrotermalnych złóż polimetalicznych, bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów kruszcowych, głównie arsenopirytu i tennantytu, w obecności roztworów bogatych w wapń i żelazo. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym w Tsumeb współwystępuje z kwarcem, tennantytem, arseniosiderytem, prosopitem, hematytem i anglesytem. W innych lokalizacjach znajdowano go w towarzystwie beudantytu, olivenitu, agardytu i farmakosyderytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania sewardytu jest kopalnia Tsumeb w Namibii. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, w tym z kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz z greckiego regionu Lavrion (kopalnie Sounion i Agios Konstantinos).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy sewardytu to te, które posiadają dobrze wykształcone, nieuszkodzone, promieniste agregaty o intensywnej, czerwonej lub pomarańczowej barwie. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest estetyka całego agregatu i jego kontrast z matrycą skalną, najczęściej z kwarcem. Czystość okazu i brak uszkodzeń mechanicznych znacząco podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z lokalizacji typowej - kopalni Tsumeb w Namibii. Są one uważane za klasyczne i wzorcowe dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy sewardytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Ze względu na jego kruchość i potencjalną reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. Jeśli konieczne jest czyszczenie mechaniczne, można użyć bardzo miękkiego, suchego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić lub rozpuścić minerał. Sewardyt jest kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, wibracjami i gwałtownymi zmianami temperatury. Jako arsenian, pył minerału jest toksyczny - należy unikać jego wdychania. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach, najlepiej w pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy przechowywać go z dala od minerałów, które mogą z nim reagować.