Selsurtite
Wzór chemiczny: (H<sub>3</sub>O)<sub>12</sub>Na<sub>3</sub>(Ca<sub>3</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>3</sub>)(Na<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>)Zr<sup>4+</sup><sub>3</sub>☐Si[Si<sub>24</sub>O<sub>69</sub>(OH)<sub>3</sub>](OH)Cl·H<sub>2</sub>O
Selsurtit to bardzo rzadki, złożony cyklokrzemian z grupy eudialitu, cechujący się unikalnym składem chemicznym i występowaniem w jednym miejscu na świecie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.91
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Trigonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja selsurtitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Kluczową wskazówką jest jego pochodzenie z pegmatytów w masywie Chibin. Brązowa barwa, ziarnista forma i szklisty połysk w połączeniu z charakterystycznym paragenezami (współwystępowaniem z egirynem, nefelinem, lorenzenitem) mogą sugerować obecność minerału z grupy eudialitu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Selsurtit jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od innych brązowych minerałów z grupy eudialitu, takich jak jednoskośny oneillit czy raslakit. Różnice między nimi polegają na subtelnych zmianach w składzie chemicznym i symetrii kryształów, które są możliwe do wykrycia tylko w laboratorium. ## Formy kryształów Selsurtit krystalizuje w układzie trygonalnym. Najczęściej spotykany jest w postaci skupień ziaren o nieregularnym kształcie. Rzadziej tworzy niedoskonale wykształcone, małe kryształy o zarysach romboedru.
Środowisko występowania
## Geneza Selsurtit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji silnie zalkalicznych, nasyconych pierwiastkami lotnymi pegmatytów. Powstaje w warunkach hiperagpaitowych, charakteryzujących się skrajnie wysokim stosunkiem alkaliów do glinu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów typowych dla pegmatytów masywu Chibin. Do najczęstszych asocjacji należą: egiryn, potasowy skaleń, nefelin, lamprofyllit, lorenzenit, sodalit oraz inne minerały z grupy eudialitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania selsurtitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - góra Koaszwa w masywie Chibin na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów selsurtitu, które są niemal wyłącznie mikrominerałami, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najważniejsza jest obfitość minerału na matrycy skalnej oraz stopień wykształcenia kryształów, nawet jeśli są one niedoskonałe. Wysoko cenione są również okazy z bogatymi i estetycznymi asocjacjami innych rzadkich minerałów, szczególnie jeśli tworzą one dobrze zdefiniowane kryształy. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy selsurtitu pochodzą z jednego miejsca - pegmatytów na górze Koaszwa w rosyjskim masywie Chibin. Jest to klasyczna lokalizacja dla wielu rzadkich minerałów alkalicznych, a okazy stamtąd są wizytówką tej mineralogicznej prowincji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy selsurtitu należy czyścić z dużą ostrożnością, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usuwania kurzu. W razie konieczności można użyć zwilżonego wacika z wodą destylowaną, a następnie dokładnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał ten jest potencjalnie wrażliwy na działanie kwasów i silnych chemikaliów. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która mogłaby naruszyć jego strukturę poprzez utratę wody. Długotrwała ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne nie jest wskazana. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy selsurtitu, zazwyczaj w formie mikrominerałów, powinny być przechowywane w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Przechowywać w stabilnych warunkach pokojowych.