Selenolaurite
Wzór chemiczny: RuSe<sub>2</sub>
Selenolauryt to niezwykle rzadki selenek rutenu o metalicznym połysku, występujący w formie mikroskopijnych, sześciennych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6.5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 7.83
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja selenolaurytu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS/WDS). Właściwości wizualne, takie jak czarna barwa, metaliczny połysk i sześcienna forma kryształów, są jedynie wskazówką, ale nie pozwalają na pewne rozpoznanie z powodu mikroskopijnej wielkości. ## Odróżnianie od podobnych Selenolauryt jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia gołym okiem od innych nieprzezroczystych, metalicznych minerałów z grupy platynowców, takich jak lauryt (RuS₂), irarsyt (IrAsS) czy osarsyt (OsAsS), z którymi często współwystępuje. Różni się od laurytu dominacją selenu nad siarką, co można stwierdzić jedynie za pomocą analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy idiomorficzne, regularne kryształy o pokroju sześciennym, osiągające rozmiary do 100 mikrometrów (0,1 mm).
Środowisko występowania
## Geneza Selenolauryt jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w ultrazasadowych kompleksach ofiolitowych, krystalizując z magmy bogatej w pierwiastki z grupy platyny (PGE) oraz selen. Tworzy się w wysokich temperaturach jako jeden z wczesnych minerałów krystalizujących w komorze magmowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej występuje jako wrostki w laurycie (RuS₂). Współwystępuje również z innymi minerałami z grupy platynowców, takimi jak irarsyt, osarsyt, a także z chromitem, stopami osmu, irydu i rutenu (osiridium) oraz z chalkopirytem. ## Lokalizacje Selenolauryt jest minerałem ekstremalnie rzadkim, zidentyfikowanym dotychczas tylko w kilku miejscach na świecie. Poza lokalizacją typową w Papui-Nowej Gwinei (strumień Hopei, Madang), jego obecność potwierdzono w złożach chromitu w kompleksie ofiolitowym Othrys w Grecji oraz w złożach niklu i miedzi w Sudbury w Kanadzie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska selenolaurytu jest czysto naukowa i systematyczna. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, okazy nie mają walorów estetycznych. Najcenniejsze są próbki, w których obecność selenolaurytu została potwierdzona analitycznie, pochodzące z lokalizacji typowej lub innych dobrze udokumentowanych stanowisk. Wartość podnosi bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami z grupy platynowców. ## Popularne stanowiska Najbardziej pożądane przez wyspecjalizowane kolekcje naukowe są okazy z miejsca typowego w Papui-Nowej Gwinei. Każdy okaz z potwierdzoną analitycznie obecnością tego minerału, niezależnie od lokalizacji, jest uważany za niezwykle cenny nabytek.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich występowanie w postaci wrostków w innych minerałach, czyszczenie pojedynczych okazów selenolaurytu jest w praktyce niemożliwe i niezalecane. Wszelkie próby mechanicznego lub chemicznego czyszczenia skały macierzystej mogą bezpowrotnie zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać stosowania jakichkolwiek środków chemicznych, kwasów oraz czyszczenia ultradźwiękowego. Okazy zawierające selenolauryt powinny być chronione przed ścieraniem i uszkodzeniami mechanicznymi. ## Przechowywanie Okazy z selenolaurytem najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Etykieta powinna precyzyjnie wskazywać lokalizację mikroskopijnych kryształów na próbce.