Searlesite

Wzór chemiczny: NaBSi<sub>2</sub>O<sub>5</sub>(OH)<sub>2</sub>

Searlesyt to rzadki borokrzemian sodu, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy i promieniste agregaty w osadach ewaporatowych.

## Charakterystyka Searlesyt jest uwodnionym borokrzemianem sodu, występującym najczęściej w postaci bezbarwnych, białych lub szarawych, promienistych lub sferulitycznych agregatów. Tworzy również niewielkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o jedwabistym lub perłowym połysku na powierzchniach łupliwości. Jest minerałem kruchym, często spotykanym w formie drobnych żyłek lub wypełnień w skałach osadowych. ## Właściwości fizyczne Searlesyt charakteryzuje się twardością wynoszącą około 5 w skali Mohsa. Jego gęstość waha się w przedziale 2,45-2,47 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest widoczne jako płaskie, błyszczące powierzchnie na przełamanych okazach. Połysk jest szklisty, a na płaszczyznach łupliwości perłowy lub jedwabisty. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub szary. Rzadziej spotyka się okazy o bladoróżowym lub jasnożółtym zabarwieniu. Nie wyróżnia się nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Searlesyt został po raz pierwszy opisany w 1914 roku przez Espera S. Larsena i Waldemara T. Schallera. Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - jeziora Searles Lake w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. John W. Searle był pionierem w eksploatacji boraksu i potażu z solanek tego jeziora. ## Zastosowania Searlesyt nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Stanowi obiekt zainteresowania wyłącznie dla kolekcjonerów minerałów i naukowców badających procesy powstawania ewaporatów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty, perłowy, jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.45-2.47
Łupliwość
Doskonała według {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi searlesytu są jego formy występowania - promieniste agregaty i sferulity - oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku, nadająca mu perłowy lub jedwabisty połysk na płaszczyznach oddzielania. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - alkalicznych jeziorach i osadach ewaporatowych. ## Odróżnianie od podobnych Searlesyt bywa mylony z innymi minerałami boranowymi i krzemianami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak analcym, trona czy boraks. Od analcymu różni się pokrojem kryształów (analcym tworzy kryształy izometryczne, najczęściej dwudziestoczterościany deltoidowe). Od trony i boraksu odróżnia go większa twardość (trona i boraks są znacznie bardziej miękkie). ## Formy kryształów Kryształy searlesytu są rzadkie i zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, wydłużone wzdłuż jednej osi. Najczęściej tworzy agregaty włókniste, promieniste, sferulityczne oraz masywne, drobnoziarniste skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Searlesyt jest minerałem pochodzenia osadowego. Powstaje w warunkach silnie alkalicznych i zasolonych, w wysychających jeziorach (tzw. playa) i basenach ewaporatowych. Krystalizuje bezpośrednio z solanek bogatych w sód, bor i krzemionkę lub w wyniku procesów diagenetycznych w osadach jeziornych, często tufach wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi ewaporatami, takimi jak halit, trona, boraks, hanksyt, northupit, a także z analcymem, kalcytem i różnymi minerałami ilastymi. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko searlesytu to Searles Lake w Kalifornii, USA. Znaczące wystąpienia odnotowano również w formacji Green River w stanach Wyoming, Utah i Kolorado (USA), gdzie tworzy warstwy w łupkach bitumicznych. Poza USA występuje w alkalicznych intruzjach (np. Lovozero i Khibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji) oraz w osadach jeziornych w Tanzanii i Boliwii.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami, co jest rzadkością dla tego minerału. Wysoko oceniane są również estetyczne, kuliste lub promieniste agregaty o jedwabistym połysku, zwłaszcza na kontrastującym podłożu. Czystość i przezroczystość kryształów również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Najlepsze okazy kolekcjonerskie, w tym dobrze uformowane kryształy i duże sferulity, pochodzą z lokalizacji w obrębie formacji Green River w stanie Wyoming, USA. Klasyczne okazy z Searles Lake w Kalifornii również są poszukiwane przez kolekcjonerów ze względu na ich historyczne znaczenie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy searlesytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest krótkie płukanie w wodzie destylowanej, a następnie natychmiastowe i dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać długotrwałego kontaktu z wodą, ponieważ może to prowadzić do jego powolnego rozpuszczania lub zmiany struktury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Searlesyt najlepiej przechowywać w zamkniętych pojemnikach lub gablotach, aby chronić go przed kurzem i wilgocią. Ze względu na doskonałą łupliwość jest podatny na uszkodzenia mechaniczne, dlatego powinien być przechowywany z dala od twardszych minerałów.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej