Scottyite
Wzór chemiczny: BaCu²⁺₂Si₂O₇
Scottyit to bardzo rzadki krzemian miedzi i baru, tworzący mikroskopijne, błękitne kryształy w paragenezie z innymi rzadkimi minerałami.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-5
- Barwa
- Dark-blue
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Pale blue
- Gęstość
- 4.654
- Łupliwość
- on {100} and {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja scottyitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga specjalistycznego sprzętu analitycznego, takiego jak mikroskop skaningowy z analizą EDS lub dyfrakcja rentgenowska. Wstępną wskazówką może być błękitna barwa, tabliczkowy pokrój kryształów i współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami z Kalahari. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi niebieskimi, wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak linarit, cyjanotrichit czy szatuckit, które również mogą występować w podobnych środowiskach. Pewne rozróżnienie jest możliwe tylko na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju listewkowym, często wydłużone. Kryształy te grupują się w rozproszone agregaty, rozetki lub występują jako pojedyncze, izolowane blaszki na skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Scottyit jest minerałem wtórnym, który krystalizuje w późnym etapie procesów hydrotermalnych. Powstaje w obrębie złóż manganu, w pustkach i szczelinach skalnych, w wyniku działania roztworów bogatych w bar, miedź i krzemionkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów, takich jak braunfelsit, wesselsyt, sugilit, hennomartinit, poldervaartyt oraz hematyt i kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania scottyitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Wessels, położona w rejonie Kuruman na polu manganowym Kalahari (Prowincja Przylądkowa Północna, RPA).
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich scottyitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa występowania kryształów na matrycy skalnej, ich wielkości (choć zawsze są mikroskopijne) oraz intensywności i czystości błękitnej barwy. Wysoko cenione są okazy z dobrze wykształconymi, izolowanymi kryształami lub estetycznymi rozetkami, a także te, które występują w asocjacji z innymi rzadkimi, barwnymi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów scottyitu jest kopalnia Wessels w RPA. Okazy pochodzące z tej kopalni są jedynymi dostępnymi na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy scottyitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj występują w postaci mikroskopijnych kryształów. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakąkolwiek cieczą, w tym wodą, oraz wszelkimi środkami chemicznymi. Kryształy są kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić okaz przed wibracjami, uderzeniami i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikromonty, które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się tylko pod mikroskopem.