Schreyerite
Wzór chemiczny: V³⁺₂Ti⁴⁺₃O₉
Schreyeryt to bardzo rzadki tlenek wanadu i tytanu, tworzący mikroskopijne, wrastające w inne minerały blaszki o metalicznym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7
- Barwa
- Reddish brown
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja schreyerytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudowa w świetle odbitym oraz analiza chemiczna (mikrosonda elektronowa, EDS). W świetle odbitym wykazuje silną anizotropię i charakterystyczne, czerwonobrązowe refleksy wewnętrzne. Jego czarna barwa, metaliczny połysk i wysoka twardość są wskazówkami, ale nie pozwalają na pewne rozpoznanie. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami wrostkowymi, takimi jak rutyl, ilmenit czy hematyt. Rutyl często towarzyszy schreyerytowi i bywa z nim zrośnięty. Odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, ponieważ schreyeryt wyróżnia się wysoką zawartością wanadu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często o wydłużonym kształcie. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, izolowane wrostki w innych minerałach, głównie w rutylu i krzemianach glinu. Rzadko tworzy agregaty.
Środowisko występowania
## Geneza Schreyeryt jest minerałem skał metamorficznych, które przeszły metamorfizm w warunkach wysokiego ciśnienia i wysokiej temperatury (facji granulitowej i eklogitowej). Jego powstanie jest związane z obecnością protolitu (skały pierwotnej) wzbogaconego w wanad i tytan, często pochodzenia osadowego (np. łupki ilaste). ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z rutylem (często jako wrostki w nim), kyanitem, sillimanitem, korundem, eskolaitem, karelianitem, ilmenitem, pirofanitem, a także z granatami (piropem) i klinopiroksenami (omfacytem). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko (miejsce typowe) to region Lasu Kinyiki, w pobliżu Voi, w górach Taita Hills (Kwale) w Kenii. Inne potwierdzone wystąpienia to m.in. złoże Srednyaya Padma w Karelii w Rosji, okolice Masons Mountain w Karolinie Północnej (USA) oraz rejon Alpe Arami w Szwajcarii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska schreyerytu jest determinowana nie przez estetykę, a przez jego ekstremalną rzadkość i znaczenie naukowe. Najbardziej cenione są okazy, na których kryształy schreyerytu są stosunkowo "duże" (jak na ten minerał, czyli osiągające ułamki milimetra), dobrze wykształcone i możliwe do zidentyfikowania pod mikroskopem. Kluczowa jest również obecność ciekawych minerałów towarzyszących i precyzyjne udokumentowanie pochodzenia z jednej z nielicznych znanych lokalizacji. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Kenii są najbardziej pożądane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i systematycznych. Również materiał z rosyjskiej Karelii jest ceniony na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ze schreyerytem, ze względu na mikroskopijny charakter występowania, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, które mogłyby uszkodzić otaczające go minerały. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek oraz wszelkich kwasów i zasad. Mimo wysokiej twardości, minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie ma szczególnych wymagań co do ekspozycji na światło czy temperaturę, ale stabilne warunki są zawsze zalecane. ## Przechowywanie Okazy ze schreyerytem najlepiej przechowywać w oryginalnych pudełkach typu micromount, chroniących je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Identyfikacja wymaga powiększenia, dlatego warto przechowywać je z etykietą zawierającą dokładną lokalizację mikroskopijnych kryształów na okazie.