Schmiederite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>2</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>2</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)(Se<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>4</sub>
Schmiederyt to bardzo rzadki seleninowo-selenianowy minerał ołowiu i miedzi, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o zielonej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5
- Połysk
- Vitreous to Adamantine
- Rysa
- Light green
- Gęstość
- 6.36
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie schmiederytu wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. Wizualnie, charakterystyczne są małe, pryzmatyczne, zielone kryształy w strefach utlenienia złóż selenu. ## Odróżnianie od podobnych Schmiederyt może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi i ołowiu, takimi jak anglesyt, linaryt czy brochantyt, a zwłaszcza z innymi seleninami i selenianami (np. olsacheritem, alwarezitem). Ostateczne odróżnienie jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej potwierdzającej obecność zarówno selenu w dwóch różnych stopniach utlenienia (Se⁴⁺ i Se⁶⁺), jak i ołowiu oraz miedzi. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często zakończone spiczasto. Kryształy te grupują się w promieniste agregaty, rozetki lub splątane skupienia przypominające filc.
Środowisko występowania
## Geneza Schmiederyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utlenienia (gossanach) hydrotermalnych złóż polimetalicznych bogatych w selen. Krystalizuje w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów kruszcowych zawierających miedź, ołów i selen w warunkach silnego utleniania. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami selenowymi, siarczanami i tlenkami. Najczęściej towarzyszą mu: anglesyt, olsacheryt, alwarezyt, chalkomenit, hematyt i goethyt. ## Lokalizacje Schmiederyt jest minerałem ekstremalnie rzadkim, znanym zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - Kopalnia Condor, Sierra de Cacheuta, prowincja La Rioja, Argentyna (miejsce typowe). - Kopalnia El Dragón, prowincja Antonio Quijarro, Boliwia. - Kopalnia Baccu Locci, Sardynia, Włochy.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów schmiederytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki mikroskopowych kryształów. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o intensywnej zielonej barwie, tworzącymi atrakcyjne wizualnie agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów, choć zawsze niewielka, również ma znaczenie - większe igły są bardziej cenione. ## Popularne stanowiska Najlepsze i najbardziej cenione okazy pochodzą z miejsca typowego w Argentynie (kopalnia Condor) oraz z kopalni El Dragón w Boliwii, która dostarczyła na rynek kolekcjonerski znaczną liczbę okazów tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i delikatność, okazy schmiederytu generalnie nie powinny być czyszczone. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych, kwasów, a nawet wody, która może uszkodzić delikatne kryształy lub skałę macierzystą. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i ścieranie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach mikromontażowych, chroniących przed kurzem, wstrząsami i nagłymi zmianami wilgotności. Powinny być trzymane w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.