Schairerite

Wzór chemiczny: Na₂₁(S⁶⁺O₄)₇ClF₆

Schaireryt to rzadki, bezbarwny lub bladożółty halogenek siarczanowy, tworzący charakterystyczne, ostro zakończone kryształy dipiramidalne.

## Charakterystyka Schaireryt jest złożonym halogenkiem siarczanowym sodu, występującym w postaci dobrze wykształconych, pojedynczych kryształów. Typowe okazy mają formę ostrych, heksagonalnych dipiramid, często o wydłużonym kształcie, przypominającym wrzeciona. Kryształy są zazwyczaj niewielkie, osiągając kilka milimetrów długości, choć zdarzają się większe. Bywa spotykany również w skupieniach ziarnistych. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Schaireryt charakteryzuje się twardością wynoszącą 3.5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest najczęściej bezbarwny, biały lub przybiera bladożółte odcienie. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Schaireryt został odkryty w 1931 roku w próbkach z wierceń w Searles Lake w Kalifornii, USA. Jego nazwa upamiętnia Johna Franka Schairera (1904-1970), amerykańskiego chemika fizycznego z Carnegie Institution for Science w Waszyngtonie, który wniósł znaczący wkład w badania systemów solnych i krzemianowych. ## Zastosowania Schaireryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, zwłaszcza tych pochodzących z ewaporatów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Barwa: Colourless; colourless in transmitted light.
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.612
Łupliwość: Imperfect on {0001}
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną schairerytu jest jego charakterystyczny kształt kryształów - ostro zakończone, heksagonalne dipiramidy. Reakcja na wodę (częściowa rozpuszczalność) jest również ważną wskazówką, choć jest to test niszczący. Występowanie w asocjacji z innymi minerałami ewaporatowymi w specyficznych lokalizacjach jest silnym argumentem za jego identyfikacją. ## Odróżnianie od podobnych Schaireryt można pomylić z innymi bezbarwnymi lub żółtawymi minerałami ewaporatowymi o podobnym pokroju, takimi jak niektóre formy gipsu czy celestynu. Różni się od nich niższą twardością, charakterystycznym kształtem kryształów oraz współwystępowaniem z minerałami typowymi dla Searles Lake, jak hanksyt czy trona. ## Formy kryształów Schaireryt krystalizuje w formie prostych, ostro zakończonych dipiramid heksagonalnych. Kryształy są często wydłużone, o wrzecionowatym wyglądzie. Rzadziej tworzy skupienia ziarniste.

Środowisko występowania

## Geneza Schaireryt jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Powstaje w wyniku wytrącania z silnie zasolonych, alkalicznych wód w zamkniętych basenach sedymentacyjnych (jeziorach plajowych) w warunkach suchego klimatu. Krystalizuje bezpośrednio z solanek lub w obrębie osadów ilastych przesyconych roztworami solnymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami, takimi jak hanksyt, trona, tychit, nahcolit, northupit, pirssonit, gaylussyt, sulfohalit i halit. Najczęściej znajduje się w towarzystwie minerałów typowych dla złoża Searles Lake. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania schairerytu jest Searles Lake w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA, skąd pochodzą najlepsze okazy. Został również zidentyfikowany w Green River Formation w hrabstwie Sweetwater w Wyoming (USA) oraz w złożu solnym Koysha w Etiopii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są ostre, dobrze wykształcone, przezroczyste i wolne od uszkodzeń kryształy o wyraźnym, dipiramidalnym kształcie. Okazy z widoczną, bladożółtą barwą są również poszukiwane. Wysoko oceniane są również estetyczne kompozycje schairerytu z innymi minerałami asocjacyjnymi, takimi jak różowy hanksyt. Rozmiar kryształów ma znaczenie, a okazy przekraczające centymetr są uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najlepsze i najbardziej znane okazy schairerytu pochodzą z Searles Lake w Kalifornii. Jest to lokalizacja, z którą minerał jest nierozerwalnie związany, a kolekcjonerzy poszukują okazów właśnie stamtąd.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy schairerytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością. Ze względu na jego częściową rozpuszczalność w wodzie, absolutnie unika się kontaktu z płynami. Do usuwania kurzu można użyć miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogą szybko uszkodzić lub całkowicie rozpuścić kryształy. Minerał jest wrażliwy na wilgoć, dlatego nie powinien być przechowywany w wilgotnych pomieszczeniach. Jest również kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w szczelnych pojemnikach lub klaserach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od źródeł wilgoci i gwałtownych zmian temperatury.