Scarbroite

Wzór chemiczny: Al<sub>5</sub>(CO<sub>3</sub>)(OH)<sub>13</sub>·5H<sub>2</sub>O

Scarbroite to rzadki, uwodniony węglan glinu, tworzący białe, miękkie i porowate agregaty o ziemistym wyglądzie.

## Charakterystyka Scarbroite jest rzadkim, uwodnionym węglanem glinu. Występuje w postaci mas ziemistych, kredopodobnych lub porcelanowych, często wypełniając szczeliny i spękania w skałach. Jego agregaty są zazwyczaj białe, bardzo lekkie i porowate, o matowym lub ziemistym połysku. Ze względu na swoją miękkość i kruchość, jest minerałem trudnym do pozyskania w formie dobrze wykształconych okazów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest wyjątkowo lekki, o gęstości zbliżonej do gęstości wody, co jest jego charakterystyczną cechą. Ma matowy lub ziemisty połysk i jest nieprzezroczysty. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, jednak jest ona rzadko obserwowalna ze względu na masywną formę występowania. ## Barwy i odmiany Scarbroite jest zazwyczaj biały, może być też bezbarwny lub lekko zabarwiony na szaro, kremowo lub żółtawo przez domieszki. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego pierwszego odkrycia - Scarborough w hrabstwie North Yorkshire w Anglii. Został opisany po raz pierwszy w 1829 roku przez Williama Vernona. Przez wiele lat jego status jako odrębnego gatunku mineralnego był kwestionowany, jednak został ostatecznie potwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1979 roku. ## Zastosowania Scarbroite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Ziemisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.9-2.1
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Scarbroite można rozpoznać po jego charakterystycznym wyglądzie - białych, lekkich, kredopodobnych lub porcelanowych masach. Jest bardzo miękki (rysuje się paznokciem) i wyjątkowo lekki. Często przywiera do języka ze względu na swoją porowatość. Reaguje z kwasami, wydzielając bąbelki dwutlenku węgla. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z kaolinitem, gibbsytem lub innymi minerałami ilastymi. Od kaolinitu odróżnia go reakcja z kwasem. Gibbsyt jest twardszy i gęstszy. Inne podobne minerały węglanowe, takie jak hydrocynkit, często wykazują fluorescencję w świetle UV, której scarbroite nie posiada. ## Formy kryształów Scarbroite bardzo rzadko tworzy mikroskopijne, listewkowe kryształy. Zazwyczaj występuje w formie zbitych, ziemistych, kredopodobnych lub porcelanowych agregatów, a także jako żyłki i wypełnienia szczelin.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefie wietrzenia skał bogatych w glin, takich jak piaskowce, w warunkach niskich temperatur. Tworzy się w wyniku działania roztworów zawierających węglany na minerały glinu. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z kwarcem, kalcytem, gibbsytem, a także innymi minerałami ilastymi i węglanami. ## Lokalizacje Najbardziej znane stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to Scarborough w Anglii. Minerał ten znajdowano również w Grecji (kopalnie w regionie Attyki), na Węgrzech (Gánt), w Rosji (Ural Południowy) oraz w kilku miejscach w USA (np. w Nevadzie).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy o jak największej czystości i bieli, wykazujące porcelanową, a nie tylko ziemistą teksturę. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze udokumentowany okaz z potwierdzonej lokalizacji jest wartościowy. Szczególnie poszukiwane są żyłki scarbroitu w kontrastującej matrycy skalnej. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznej lokalizacji w Scarborough w Anglii. Materiał z greckich kopalń w Lavrion również jest ceniony na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy scarbroitu są ekstremalnie delikatne, miękkie i porowate. Nie należy ich czyścić na mokro, ponieważ mogą absorbować wodę i ulec rozpadowi. Kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami, które mogą go rozpuścić. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami, zarysowaniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać, ponieważ zawiera wodę w swojej strukturze. ## Przechowywanie Okazy scarbroitu najlepiej przechowywać w szczelnie zamykanych pudełkach klaserowych, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Każdy okaz powinien być odizolowany, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej