Sardignaite

Wzór chemiczny: Bi³⁺Mo⁶⁺₂O₇(OH)·2H₂O

Sardignait to bardzo rzadki, uwodniony molibdenian bizmutu, tworzący drobne, przezroczyste kryształy o jasnożółtej barwie.

## Charakterystyka Sardignait jest uwodnionym molibdenianem bizmutu, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Zazwyczaj tworzy niewielkie agregaty lub rozetki. Jest minerałem przezroczystym o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością wynoszącą 3 w skali Mohsa. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi 4.82 g/cm³. Posiada przełam muszlowy i białą rysę. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykaną barwą sardignaitu jest jasnożółta. W rzadkich przypadkach może przybierać odcień jasnoniebieski. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od Sardynii (wł. Sardegna), włoskiej wyspy, na której został odkryty. Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku. Miejscem typowym jest Punta de Su Seinargiu w pobliżu Sarroch na Sardynii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, sardignait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous
Rysa
white
Gęstość
4.82
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie sardignaitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wstępną wskazówką może być jasnożółta barwa, tabliczkowy pokrój kryształów i współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami bizmutu i molibdenu w strefach utleniania. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie może być mylony z wieloma innymi wtórnymi minerałami o żółtej barwie, takimi jak wulfenit, molibdofornacyt czy nawet siarka rodzima. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Sardignait tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju listewkowym. Kryształy te często łączą się w niewielkie, rozetkowe lub promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Sardignait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (tzw. czapach żelaznych lub gossanach) złóż polimetalicznych, które są bogate w molibden i bizmut. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków, takich jak molibdenit i bizmutynit. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym na Sardynii współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, muskowit, wulfenit, bizmutynit, bizmutyt, ferrimolibdyt i sardignait. Obecność tych minerałów towarzyszących jest kluczową wskazówką przy poszukiwaniach. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania sardignaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: Punta de Su Seinargiu koło Sarroch, w Metropolitalnym Mieście Cagliari na Sardynii we Włoszech. Jest to opuszczony obszar górniczy, gdzie w przeszłości eksploatowano złoża molibdenu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów sardignaitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów mikrokryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi atrakcyjne wizualnie grupy, na przykład w formie rozetek. Kontrastowa barwa w stosunku do skały macierzystej również podnosi wartość wizualną. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, czystość i przezroczystość pojedynczych kryształów są cechami obserwowalnymi tylko pod dużym powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów sardignaitu jest jego miejsce typowe na Sardynii we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sardignaitu są niezwykle delikatne i małe, dlatego należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest miękki i kruchy, podatny na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed zarysowaniem, uderzeniami oraz wibracjami. Unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi. Ze względu na jego naturę, należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy sardignaitu, jako mikrominerały, powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i skrajne temperatury.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej