Sarcolite

Wzór chemiczny: Na₄Ca₁₂Al₈Si₁₂O₄₆(SiO₄,PO₄)(OH,H₂O)₄(CO₃,Cl)

Sarkolit to rzadki tektokrzemian z grupy skapolitów, tworzący szkliste, białawe lub cielistoróżowe kryształy o charakterystycznym kwadratowym przekroju.

## Charakterystyka Sarkolit jest złożonym krzemianem sodu, wapnia i glinu, należącym do grupy skapolitów. Jego nazwa, pochodząca od greckich słów *sárx* (mięso) i *líthos* (kamień), nawiązuje do jego cielistego, różowawego zabarwienia. Tworzy najczęściej krótkie, pryzmatyczne kryształy o kwadratowym przekroju, zakończone bipiramidą. Kryształy bywają prążkowane wzdłuż osi głównej. Występuje w formie pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub w postaci ziarnistych skupień. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Sarkolit charakteryzuje się twardością wynoszącą około 6 w skali Mohsa. Ma szklisty, czasem wpadający w tłusty połysk. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. Jego gęstość waha się w przedziale 2,89-2,93 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowe barwy sarkolitu to odcienie cielistoróżowe, czerwonawobiałe, szarobiałe lub jest on bezbarwny. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1807 roku przez Christiana F. Schumachera na podstawie okazów z Monte Somma we Włoszech. Nazwa, nadana przez René Just Haüy'ego, odnosi się do jego typowej, mięsistej barwy. ## Zastosowania Sarkolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest ceniony wyłącznie jako kamień kolekcjonerski ze względu na swoją rzadkość i klasyczną lokalizację występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Barwa
Flesh-pink, flesh-red, colourless
Połysk
Vitreous to greasy
Rysa
White
Gęstość
2.91
Łupliwość
Imperfect on {001} and {110}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną sarkolitu jest forma jego kryształów - krótkie, tetragonalne pryzmy o kwadratowym przekroju, często zakończone bipiramidą. Charakterystyczna jest również cielistoróżowa barwa, szklisty połysk oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (bloki lawy Wezuwiusza). ## Odróżnianie od podobnych Sarkolit bywa mylony z innymi krzemianami o podobnej barwie i pokroju, takimi jak niektóre skalenie czy inne minerały z grupy skapolitów. Od skalenii odróżnia go tetragonalny układ krystalograficzny (przekrój kryształu jest kwadratowy, a nie prostokątny). Od innych skapolitów bywa trudny do odróżnienia bez zaawansowanych badań, jednak forma kryształów i asocjacje mineralne w klasycznej lokalizacji są bardzo charakterystyczne. ## Formy kryształów Sarkolit krystalizuje w układzie tetragonalnym. Tworzy krótkie, grube kryształy pryzmatyczne o kwadratowym przekroju, zakończone ścianami podwójnej piramidy. Powierzchnie ścian pryzmatycznych mogą być prążkowane równolegle do osi krystalograficznej.

Środowisko występowania

## Geneza Sarkolit jest minerałem pochodzenia metamorficznego i metasomatycznego. Powstaje w wyniku procesów kontaktowych w wysokiej temperaturze. Najbardziej znane okazy uformowały się w zmienionych blokach wapiennych, wyrzuconych podczas erupcji wulkanicznych, gdzie gorące gazy i roztwory reagowały ze skałą węglanową. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla środowiska skarnów i bloków wulkanicznych. W lokalizacji typowej (Monte Somma) towarzyszą mu między innymi wezuwian, diopsyd, flogopit, sanidyn i leucyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania sarkolitu, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest kompleks wulkaniczny Somma-Wezuwiusz w Kampanii we Włoszech. Jest to jego lokalizacja typowa. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, na przykład z regionu Eifel w Niemczech, jednak okazy stamtąd nie dorównują jakością włoskim.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z historycznej lokalizacji Monte Somma. Kluczowe kryteria oceny to: dobrze wykształcone, ostre i nieuszkodzone kryształy o wyraźnym kwadratowym przekroju, przezroczystość oraz intensywna, cielistoróżowa barwa. Atrakcyjność podnosi również umiejscowienie kryształów na kontrastującej matrycy skalnej, w towarzystwie innych rzadkich minerałów z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym i klasycznym stanowiskiem, z którego pochodzą niemal wszystkie wartościowe okazy kolekcjonerskie, jest kompleks Somma-Wezuwiusz we Włoszech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sarkolitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Należy go natychmiast i dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Sarkolit jest wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Nie powinien być wystawiany na długotrwałe działanie bezpośredniego światła słonecznego, które może spowodować blaknięcie koloru. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie sarkolitu w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Ze względu na jego kruchość, należy chronić go przed uderzeniami i upadkami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej