Saranovskite

Wzór chemiczny: SrCaFe²⁺ ₂(Cr³⁺₄Ti⁴⁺₂)Ti⁴⁺₁₂O₃₈

Saranowskit to bardzo rzadki, czarny minerał tlenkowy o metalicznym połysku, odkryty w masywie Saranowskim na Uralu.

## Charakterystyka Saranowskit jest złożonym tlenkiem z grupy crichtonitu, charakteryzującym się skomplikowanym składem chemicznym obejmującym stront, wapń, żelazo, chrom i tytan. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, zwykle o heksagonalnym zarysie, osiągające do 1 mm wielkości. Najczęściej występuje w formie wrostków w innych minerałach. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten odznacza się twardością w skali Mohsa wynoszącą 7,5, co czyni go stosunkowo twardym. Ma silny, metaliczny połysk. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 4,51 g/cm³. ## Historia i nazwa Nazwa saranowskitu pochodzi od miejsca jego odkrycia – złoża chromitu Saranowskoje (Сарановское) w Kraju Permskim na Uralu Północnym w Rosji. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku, a jego opis opublikowano w 2018 roku. Odkrywcami byli m.in. Anatoly V. Kasatkin i Emil S. Gorshkov.

Właściwości

Twardość Mohsa: 8.5
Barwa: Black; very dark green in bright light
Połysk: Metallic
Rysa: Light green
Gęstość: 4.25
Łupliwość: None
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Saranowskit można zidentyfikować na podstawie jego czarnej barwy, silnego metalicznego połysku i charakterystycznego heksagonalnego pokroju kryształów. Jego wysoka twardość (7,5) jest również istotną cechą diagnostyczną. Występuje jako drobne wrostki w chromitycie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami z grupy crichtonitu, takimi jak crichtonit czy lindsleyit. Pewne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), ze względu na subtelne różnice w składzie chemicznym. ## Formy kryształów Tworzy słabo wykształcone, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy o heksagonalnym zarysie, o wielkości do 1 mm. Zazwyczaj występuje jako pojedyncze ziarna lub wrostki w chromicie.

Środowisko występowania

## Geneza Saranowskit powstaje w ultrazasadowych skałach w wyniku procesów metamorficznych. W lokalizacji typowej (złoże Saranowskoje) jest produktem metasomatozy zachodzącej w obrębie zrudnienia chromitowego, związanego z masywem gabro-diabazowym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z chromitem, klinochlorem (odmiana chromowa - kemmereryt), tytanitem, perowskitem, rutylem, ilmenitem, magnetytem oraz minerałami z grupy crichtonitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania saranowskitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – złoże chromitu Saranowskoje, położone w Kraju Permskim na Uralu Północnym w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o wartości naukowej, najbardziej cenione są okazy z możliwie jak największymi i najlepiej wykształconymi kryształami. Ważna jest również możliwość jednoznacznej identyfikacji wizualnej kryształu na tle skały macierzystej (matrycy). Kontrast z fioletowym kemmererytem jest szczególnie pożądany. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest złoże Saranowskoje w Rosji, co czyni je niezwykle rzadkimi i poszukiwanymi przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i "mikromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów i ich występowanie w formie wrostków, mechaniczne czyszczenie zazwyczaj nie jest konieczne ani możliwe. Jeśli okaz wymaga odświeżenia, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić minerał lub skałę macierzystą. Mimo wysokiej twardości, należy chronić go przed uderzeniami i ścieraniem, aby nie uszkodzić delikatnych kryształów. ## Przechowywanie Okazy z saranowskitem najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie jest wrażliwy na światło.