Sarabauite

Wzór chemiczny: CaSb<sup>3+</sup><sub>10</sub>O<sub>10</sub>S<sup>2-</sup><sub>6</sub>

Sarabauit to rzadki minerał siarczanowo-tlenkowy antymonu i wapnia, tworzący pryzmatyczne, niemal czarne kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Sarabauit jest złożonym siarczanowo-tlenkowym minerałem antymonu i wapnia. Występuje w formie wydłużonych, pryzmatycznych kryształów, które mogą osiągać do 2 cm długości. Zazwyczaj są one podłużnie prążkowane. Jego wygląd jest bardzo charakterystyczny - ma ciemnoczerwoną do niemal czarnej barwy i silny, metaliczny lub submetaliczny połysk, co nadaje mu wygląd podobny do stibnitu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 4 w skali Mohsa. Jest kruchy i posiada nierówny przełam. Jego gęstość jest dość wysoka i wynosi około 5,43 g/cm³. Połysk jest metaliczny do submetalicznego. Jest minerałem nieprzezroczystym. ## Barwy i odmiany Sarabauit występuje w jednolitym, ciemnoczerwonym kolorze, który w świetle odbitym może wydawać się niemal czarny. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Sarabau (znanej też jako Kopalnia Krach) w dystrykcie Bau, w stanie Sarawak w Malezji, na wyspie Borneo. Został on po raz pierwszy opisany w 1977 roku przez I. Nakai, H. Adachi i K. Nagashimę. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, sarabauit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Metallic, Sub-Metallic
Rysa
Red-brown
Gęstość
5.43
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Sarabauit można rozpoznać po jego charakterystycznym pokroju długich, pryzmatycznych kryształów, ciemnoczerwonej do czarnej barwie, metalicznym połysku i podłużnym prążkowaniu na ścianach kryształów. Wysoka gęstość również jest cechą pomocniczą. Czerwonobrunatna rysa jest kluczową cechą odróżniającą go od wizualnie podobnych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Sarabauit bywa mylony ze stibnitem, który ma podobny pokrój i metaliczny połysk. Stibnit ma jednak ołowianoszarą barwę i rysę, a także jest znacznie bardziej miękki (twardość 2) i posiada doskonałą łupliwość, której sarabauitowi brakuje. Od innych ciemnych, pryzmatycznych minerałów odróżnia go kombinacja koloru, połysku, twardości i czerwonobrunatnej rysy. ## Formy kryształów Kryształy sarabauitu są jednoskośne i mają pokrój pryzmatyczny, często silnie wydłużony wzdłuż jednej osi. Na ścianach kryształów niemal zawsze widoczne jest wyraźne, podłużne prążkowanie. Rzadko tworzy skupienia, najczęściej występuje w formie pojedynczych, wrośniętych w skałę macierzystą kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Sarabauit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskotemperaturowych żyłach kalcytowych, które przecinają wapienie. Jego powstanie związane jest z działalnością roztworów bogatych w antymon i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kalcytem, stibnitem, realgarem, siarką rodzimą oraz kwarcem. W miejscu typowym (Sarabau, Malezja) znajdowano go w towarzystwie tych właśnie minerałów. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania sarabauitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Sarabau w stanie Sarawak w Malezji. Jest to minerał endemiczny dla tego jednego stanowiska.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy sarabauitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, ostro zakończone i nieuszkodzone kryształy o wyraźnym połysku. Ważny jest rozmiar kryształów - okazy z kryształami przekraczającymi 1 cm są uważane za wyjątkowe. Kontrast z jasną, kalcytową matrycą znacznie podnosi atrakcyjność wizualną i wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w kopalni Sarabau w Malezji. Kopalnia ta jest już nieaktywna, co sprawia, że nowe okazy nie pojawiają się na rynku, a te dostępne pochodzą ze starych zbiorów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sarabauitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy używać wyłącznie wody destylowanej i bardzo miękkiego pędzelka, unikając mocnego pocierania. Po kontakcie z wodą okaz należy natychmiast i dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i detergentami. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i upadkami. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Długotrwała ekspozycja na wilgoć może być szkodliwa. ## Przechowywanie Okazy sarabauitu najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich lub klaserach, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Warto odizolować go od innych minerałów, aby uniknąć zarysowań.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej