Sanmartinite
Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup>W<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>
Sanmartynit to rzadki wolframian cynku, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o brązowej barwie i żywicznym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4
- Połysk
- Żywiczny do niemal metalicznego
- Rysa
- Czerwonawobrązowa
- Gęstość
- 7.95-8.12
- Łupliwość
- Dobra wg {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przeświecający do nieprzezroczystego
- Układ krystaliczny
- Tetragonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja sanmartynitu w warunkach amatorskich jest bardzo trudna ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. Kluczowe cechy to wysoka gęstość, brązowa barwa, żywiczny połysk i współwystępowanie z innymi wolframianami w specyficznym środowisku geologicznym. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Sanmartynit można pomylić z innymi wolframianami, takimi jak wolframit czy szelit. Od wolframitu odróżnia go jaśniejsza, czerwonawobrązowa rysa (wolframit ma rysę niemal czarną) i tetragonalny układ krystalograficzny. Szelit jest zazwyczaj jaśniejszy, często wykazuje fluorescencję w świetle UV i ma niższą gęstość. ## Formy kryształów Kryształy sanmartynitu są bardzo małe, zwykle o pokroju tabliczkowym lub płytkowym, często ułożone w rozetkowe agregaty. Występuje także w postaci skupień ziarnistych i mas wypełniających drobne spękania w skale.
Środowisko występowania
## Geneza Sanmartynit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż wolframu. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów wolframu, takich jak szelit i wolframit, w obecności roztworów bogatych w cynk, pochodzących z utleniania sfalerytu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami, z których powstaje lub którym towarzyszy w strefie utleniania. Są to przede wszystkim szelit, wolframit, sfaleryt, a także kwarc, mika i tungstyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania jest lokalizacja typowa - kopalnia Los Cerros w San Martín, w prowincji San Luis w Argentynie. Poza tym odnotowano jego obecność w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni Kara w Tasmanii (Australia) oraz w kopalni Hemerdon (Devon, Anglia).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów sanmartynitu ocenia się przede wszystkim na podstawie obecności dobrze wykształconych, choćby mikroskopijnych, kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, ostrymi kryształami o intensywnej, brązowej barwie, tworzącymi estetyczne grupy na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na rzadkość minerału, każdy okaz z potwierdzoną tożsamością jest wartościowy dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Argentynie, która dostarczyła najlepszych znanych kryształów tego minerału. Okazy z innych lokalizacji, jak Tasmania, są również cenione ze względu na ich rzadkość.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, należy unikać mycia wodą, a zwłaszcza myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Chronić przed uderzeniami i zarysowaniem, ponieważ jest stosunkowo miękki i kruchy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepszym sposobem ekspozycji jest umieszczenie okazu w pudełku z lupą (tzw. "micromount box") ze względu na mały rozmiar kryształów.