Sanguite

Wzór chemiczny: KCu²⁺Cl₃

Sanguit to rzadki chlorek potasu i miedzi, tworzący intensywnie czerwone, igiełkowe kryształy w środowiskach wulkanicznych.

## Charakterystyka Sanguit jest rzadkim minerałem z grupy halogenków, a konkretnie chlorkiem potasu i miedzi. Wyróżnia się intensywną, krwistoczerwoną barwą, od której pochodzi jego nazwa. Zazwyczaj występuje w postaci niewielkich, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, które mogą tworzyć promieniste agregaty lub naskorupienia na skałach wulkanicznych. Poszczególne kryształy są najczęściej bardzo małe, rzadko przekraczając 1 mm długości. ## Właściwości fizyczne Kryształy sanguitu charakteryzują się szklistym połyskiem. Są przezroczyste do przeświecających. Ze względu na niewielki rozmiar i rzadkość występowania, wiele jego właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, nie zostało w pełni określonych. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny - występuje wyłącznie w odcieniach od czerwonego do czerwonopomarańczowego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa sanguitu pochodzi od łacińskiego słowa *sanguis*, oznaczającego "krew", co jest bezpośrednim nawiązaniem do jego charakterystycznej, krwistoczerwonej barwy. Minerał został po raz pierwszy opisany w 2013 roku przez Igora V. Pekova i jego zespół badawczy. Jako miejsce typowe (miejsce odkrycia) wskazano fumarolę Jadowitą (Yadovitaya) na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Sanguit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach wulkanicznych i mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Barwa
Bright red
Połysk
Vitreous
Rysa
Reddish orange
Gęstość
2.86
Łupliwość
Perfect on (010); another distinct cleavage observed under the microscope is probably on (102), based on angles measured on cleaved pieces and by analogy with the synthetic crystals.
Przełam
Step-Like
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne sanguitu to jego krwistoczerwona barwa, igiełkowy lub pryzmatyczny wygląd kryształów oraz specyficzne środowisko występowania - aktywne fumarole wulkaniczne. Reaguje na wilgoć, co jest cechą charakterystyczną, ale jednocześnie destrukcyjną. ## Odróżnianie od podobnych Sanguit można pomylić z innymi czerwonymi minerałami z tej samej lokalizacji, takimi jak erytrocyderyt (erythrosiderite) czy kremersyt (kremersite). Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na podobieństwo wizualne i współwystępowanie. Od cynobru odróżnia go znacznie niższa twardość i rozpuszczalność w wodzie. ## Formy kryształów Sanguit tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju zbliżonym do kwadratu. Często występują w formie igiełkowej, tworząc promieniste lub chaotyczne agregaty i naskorupienia na powierzchni lawy lub tufu wulkanicznego.

Środowisko występowania

## Geneza Sanguit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych. Krystalizuje w wysokotemperaturowych, aktywnych fumarolach (ekshalacjach wulkanicznych), gdzie gorące gazy bogate w chlor i metale wchodzą w reakcję ze skałami. Jest produktem typowym dla środowisk o wysokiej aktywności geotermalnej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi halogenkami i siarczanami powstającymi w podobnych warunkach. Najczęściej towarzyszą mu sylwin, halit, tenoryt, hematyt, erytrocyderyt, kremersyt, melanothallit oraz nowo opisane minerały z grupy Tołbaczyka. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania sanguitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Jadowita (Yadovitaya) oraz druga fumarola główna, obie zlokalizowane w obrębie Wielkiej Szczelinowej Erupcji Tołbaczyka (1975-1976) na wulkanie Tołbaczyk, Kamczatka, Rosja.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska sanguitu zależy przede wszystkim od intensywności i czystości jego czerwonej barwy oraz od wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi igłami lub pryzmatami, tworzącymi bogate, estetyczne agregaty na kontrastującym podłożu (matrycy). Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jakość okazu ocenia się pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy sanguitu pochodzą z jednego miejsca na świecie: wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Jest to minerał niezwykle trudny do pozyskania ze względu na niebezpieczne i niedostępne środowisko jego powstawania.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sanguitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego i kontaktu z płynami. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można użyć ostrożnie sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek pyłu. ## Czego unikać Sanguit jest higroskopijny, co oznacza, że chłonie wilgoć z powietrza. Kontakt z wodą lub przechowywanie w wilgotnym środowisku prowadzi do jego rozpuszczenia i zniszczenia. Należy bezwzględnie unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz nagłych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Najbezpieczniejszą formą ekspozycji są specjalistyczne pudełka typu "micromount", które chronią delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej