Sanbornite

Wzór chemiczny: BaSi<sub>2</sub>O<sub>5</sub>

Sanbornit to rzadki krzemian baru, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Sanbornit jest rzadkim minerałem z grupy krzemianów warstwowych, chemicznie jest to krzemian baru. Występuje w postaci tabliczkowych, listewkowych lub blaszkowatych kryształów, często tworzących rozetowe lub wachlarzowate skupienia. Okazy są zazwyczaj niewielkie, a dobrze wykształcone kryształy należą do rzadkości. Zwykle jest bezbarwny do białego, czasem z bladoróżowym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 5 w skali Mohsa i gęstością wynoszącą około 3.7 g/cm³. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co sprawia, że łatwo dzieli się na cienkie blaszki. Połysk na powierzchniach łupliwości jest perłowy, podczas gdy na innych powierzchniach - szklisty. ## Barwy i odmiany Sanbornit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Niektóre okazy mogą wykazywać bladoróżowy lub zielonkawy odcień, co jest prawdopodobnie spowodowane śladowymi zanieczyszczeniami. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Sanbornit został po raz pierwszy opisany w 1932 roku. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Franka Sanborna (1862-1936), mineraloga z Departamentu Zasobów Naturalnych Kalifornii, który jako pierwszy zidentyfikował go jako nowy minerał. Miejscem typowym są okolice Incline w hrabstwie Mariposa w Kalifornii, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, sanbornit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest poszukiwany i ceniony wyłącznie przez kolekcjonerów minerałów i instytucje naukowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Pearly, Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.7 - 3.76
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne sanbornitu to jego tabliczkowy pokrój, doskonała łupliwość w jednym kierunku, perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości oraz stosunkowo wysoka gęstość jak na krzemian. Często występuje w charakterystycznych, rozetowych agregatach. ## Odróżnianie od podobnych Sanbornit można pomylić z innymi białymi, blaszkowymi minerałami, takimi jak miki (np. muskowit) czy talk. Odróżnia go jednak wyższa twardość (5 w skali Mohsa) i znacznie większa gęstość. W przeciwieństwie do mik, jego blaszki nie są elastyczne. ## Formy kryształów Kryształy są tabliczkowe lub listewkowe, często o zarysie pseudoheksagonalnym. Tworzy agregaty rozetowe, wachlarzowate, blaszkowate lub ziarniste masy.

Środowisko występowania

## Geneza Sanbornit jest minerałem metamorficznym. Powstaje w wyniku metamorfizmu kontaktowego w skałach bogatych w bar, takich jak złoża barytu, lub w gnejsach i kwarcytach zawierających bar. Tworzy się w warunkach stosunkowo wysokiej temperatury i niskiego do średniego ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kwarcem, gillespitem, celsjanem, diopsydem, trydymitem, tytanitem, turmalinem i różnymi granatami. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska sanbornitu znajdują się w Kalifornii, USA, szczególnie w Rush Creek (hrabstwo Fresno) oraz w rejonie Incline (hrabstwo Mariposa), gdzie został odkryty. Występuje również w Big Creek (hrabstwo Fresno). Poza USA, jego obecność odnotowano w kopalni Tanohata w Japonii oraz w złożu Trumbull Peak w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Wysoko cenione są również okazy, na których sanbornit kontrastuje z barwnymi minerałami towarzyszącymi, takimi jak czerwony gillespit. Wielkość kryształów i brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i klasyczne okazy pochodzą z lokalizacji w Kalifornii, USA, zwłaszcza z Rush Creek i Big Creek w hrabstwie Fresno. Okazy z tych miejsc, często z towarzyszącym gillespitem, są uważane za standard dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sanbornitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na doskonałą łupliwość, jest bardzo kruchy i podatny na rozwarstwienie. Unikać myjek ultradźwiękowych i silnego strumienia wody. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy chronić go przed uderzeniami, upadkami i zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec kontaktowi z innymi minerałami. Należy chronić go przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej