Samuelsonite
Wzór chemiczny: Ca<sub>9</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Al<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>
Samuelsonit to bardzo rzadki minerał z grupy fosforanów, znajdowany w postaci niewielkich, listewkowych kryształów w unikalnych pegmatytach granitowych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.43
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja samuelsonitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego niewielkie rozmiary i podobieństwo do innych fosforanów. Rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji można go zidentyfikować na podstawie etykiety z potwierdzonej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, bezbarwnymi lub białymi fosforanami występującymi w pegmatytach, takimi jak wardyt, eosphoryt czy zanazziit. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. Kluczowe jest współwystępowanie z innymi minerałami z pegmatytów Palermo. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe kryształy o przekroju prostokątnym, często spłaszczone. Zazwyczaj występują one w postaci promienistych lub przypadkowo zorientowanych agregatów wrosłych w inne minerały, głównie w kwarcu.
Środowisko występowania
## Geneza Samuelsonit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnym stadium ewolucji złożonych pegmatytów granitowych, bogatych w fosfor. Powstaje w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku przemian wcześniejszych fosforanów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami charakterystycznymi dla pegmatytów. W lokalizacji typowej (Palermo No. 1) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, brazylianitu, whitlockitu, apatytu, wardytu, eosphorytu i zanazziitu. ## Lokalizacje Samuelsonit jest minerałem ekstremalnie rzadkim, znanym zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsza i typowa lokalizacja to kamieniołom Palermo No. 1 w North Groton, w stanie New Hampshire, USA. Potwierdzono jego występowanie także w pegmatycie Tip Top w hrabstwie Custer, w Dakocie Południowej, USA.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska samuelsonitu zależy przede wszystkim od bogactwa skupień i wielkości pojedynczych kryształów, chociaż te rzadko przekraczają milimetr. Cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami na kontrastującym podłożu, np. w druzach kwarcowych. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi fosforanami. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i znane okazy pochodzą z miejsca odkrycia - kamieniołomu Palermo No. 1 w New Hampshire, USA. Jest to klasyczna i najważniejsza lokalizacja dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy z samuelsonitem należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą jest niewskazany, zwłaszcza jeśli minerał występuje na wrażliwym podłożu. W razie konieczności można użyć miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na ultradźwięki, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Nie należy go podgrzewać ani narażać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Kolekcje samuelsonitu, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane w zamykanych, stabilnych pudełkach, chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na mały rozmiar kryształów, odpowiednie oznaczenie pojemnika jest kluczowe.