Samarium
Wzór chemiczny: Sm
Samar, pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców, nie jest minerałem i nie występuje w przyrodzie w stanie rodzimym, lecz jako składnik innych minerałów.
Właściwości
- Połysk
- Metallic
- Gęstość
- 7.52
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Trigonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie W stanie czystym samar to srebrzystobiały metal o wyraźnym połysku, który w kontakcie z powietrzem szybko matowieje. Ponieważ nie występuje w przyrodzie w stanie rodzimym, w kolekcjach pojawia się wyłącznie jako produkt syntezy laboratoryjnej lub przemysłowej. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie samar jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych wyizolowanych lantanowców (takich jak neodym, prazeodym czy gadolin). Jednoznaczną identyfikację próbki metalu zapewnia jedynie analiza chemiczna, na przykład spektrometria fluorescencji rentgenowskiej (XRF). ## Formy kryształów W handlu kolekcjonerskim samar występuje najczęściej w postaci przetopionych, nieregularnych bryłek, walców lub sztucznie wyhodowanych, błyszczących struktur dendrytycznych uzyskiwanych w procesie sublimacji w próżni.
Środowisko występowania
## Geneza Samar, jako pierwiastek, koncentruje się w późnych stadiach krystalizacji magmy, w pegmatytach i żyłach hydrotermalnych. Jest składnikiem minerałów ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Jako składnik minerałów ziem rzadkich, występuje w towarzystwie monacytu, bastnezytu, ksenotymu, allanitu i innych minerałów zawierających lantanowce. ## Lokalizacje Minerały zawierające samar są wydobywane głównie w Chinach, USA (Mountain Pass w Kalifornii), Rosji, Australii i Indiach.
Rzadkość
Nie dotyczy (pierwiastek, nie minerał)
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W kolekcjonerstwie pierwiastków chemicznych najwyżej cenione są okazy samaru o potwierdzonej, wysokiej czystości (często 99,9% lub wyższej). Atrakcyjność wizualną i wartość podnoszą dobrze wykształcone, sztuczne kryształy dendrytyczne oraz idealny stan powierzchni, wolny od nalotów tlenkowych, co świadczy o prawidłowym zamknięciu w ampułce. ## Popularne stanowiska Samar nie tworzy naturalnych złóż w postaci rodzimej. Przemysłowo pozyskuje się go poprzez skomplikowane procesy separacji z minerałów zawierających pierwiastki ziem rzadkich, takich jak monacyt, bastnezyt czy samarskit. Główne ośrodki wydobycia i przetwarzania tych rud znajdują się w Chinach, Stanach Zjednoczonych i Australii.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Czysty samar jest metalem reaktywnym i nie powinien być czyszczony metodami mechanicznymi ani przy użyciu wody. Próby czyszczenia zmatowiałej powierzchni prowadzą do utraty materiału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wilgocią, wodą oraz kwasami, z którymi samar gwałtownie reaguje, wydzielając wodór. Metal ten utlenia się na powietrzu, pokrywając się żółtawoszarą warstwą tlenków, a w postaci sproszkowanej może ulec samozapłonowi. ## Przechowywanie Okazy czystego samaru muszą być przechowywane w szczelnie zamkniętych ampułkach szklanych wypełnionych gazem obojętnym (najczęściej argonem) lub całkowicie zanurzone w oleju mineralnym, co odcina dostęp tlenu i wilgoci.