Salmiak
Wzór chemiczny: N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>Cl
Salmiak to rzadki minerał, naturalna forma chlorku amonu, występujący zazwyczaj w postaci nalotów i naskorupień.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1.5-2
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 1.5
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Muszlowy
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Salmiak można rozpoznać po jego niskiej twardości, łatwej rozpuszczalności w wodzie oraz charakterystycznym, słono-gorzkim smaku (choć próbowanie minerałów nie jest zalecane). Często występuje w postaci nalotów i wykwitów. ## Odróżnianie od podobnych Salmiak może być mylony z innymi minerałami tworzącymi białe naloty, takimi jak halit czy gips. Od halitu odróżnia go brak wyraźnej łupliwości i niższa twardość. Od gipsu odróżnia go rozpuszczalność w wodzie i smak. ## Formy kryształów Kryształy salmiaku są zazwyczaj małe i mają postać sześcianów lub ośmiościanów. Częściej spotyka się go jednak w postaci naskorupień, nalotów, włóknistych agregatów lub nacieków.
Środowisko występowania
## Geneza Salmiak jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych, zwłaszcza w fumarolach i solfatarach. Może również tworzyć się w wyniku pożarów hałd węglowych oraz w miejscach rozkładu materii organicznej, np. w jaskiniach, gdzie występują guano nietoperzy. ## Asocjacje mineralne Salmiak często współwystępuje z innymi minerałami fumarolowymi, takimi jak siarka rodzima, realgar, aurypigment oraz z minerałami powstałymi w wyniku pożarów hałd węglowych. ## Lokalizacje Znane stanowiska salmiaku to m.in. Wezuwiusz we Włoszech, wulkany Kamczatki w Rosji, a także niektóre hałdy węglowe w Polsce (np. w rejonie Wałbrzycha) i Niemczech.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy salmiaku. Duże, czyste okazy o wyraźnej formie krystalicznej są rzadkie i poszukiwane. Okazy z interesującymi asocjacjami mineralnymi również zwiększają ich wartość. ## Popularne stanowiska Okazy z Wezuwiusza są historycznie ważne, ale rzadko dostępne. Współczesne okazy pochodzą głównie z aktywnych obszarów wulkanicznych oraz z miejsc pożarów hałd węglowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Salmiak jest bardzo wrażliwy na wodę, dlatego czyszczenie na mokro jest niewskazane. Okazy można delikatnie oczyścić z kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wilgocią, ponieważ salmiak łatwo się w niej rozpuszcza. Minerał jest również wrażliwy na wysokie temperatury, które mogą spowodować jego sublimację. Ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne również nie jest zalecana. ## Przechowywanie Salmiak powinien być przechowywany w suchym środowisku, najlepiej w szczelnie zamkniętym pojemniku, aby chronić go przed wilgocią z powietrza. Idealne jest miejsce o stabilnej, umiarkowanej temperaturze, z dala od źródeł ciepła i światła.