Sahlinite

Wzór chemiczny: Pb₂+₁₄O₉(As₅+O₄)₂Cl₄

Sahlinite to bardzo rzadki arsenian ołowiu o charakterystycznej, siarkowożółtej barwie, znajdowany głównie w złożach Långban w Szwecji.

## Charakterystyka Sahlinite jest złożonym arsenianem, tlenkiem i chlorkiem ołowiu, występującym najczęściej w postaci blaszkowatych, łuskowych lub ziarnistych skupień. Rzadko tworzy wyraźne, tabliczkowe kryształy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, siarkowożółta do kanarkowożółtej barwa, która sprawia, że jest łatwo zauważalny na tle innych minerałów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten cechuje się diamentowym lub lekko żywicznym połyskiem. Jest stosunkowo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą 2.5-3, co oznacza, że można go zarysować miedziowanym drutem. Jest minerałem bardzo ciężkim z uwagi na wysoką zawartość ołowiu - jego gęstość wynosi około 7.8-7.9 g/cm³. Jest przeświecający, a w grubszych fragmentach nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Sahlinite występuje w odcieniach koloru żółtego, od siarkowożółtego, przez kanarkowy, do żółtozielonego. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1934 roku przez Gustafa Flinka. Nazwa "sahlinite" została nadana na cześć Carla Andreasa Sahlina (1861–1943), szwedzkiego metalurga i dyrektora huty żelaza w Kolsva, w uznaniu jego wkładu w szwedzki przemysł. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, sahlinite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i regionalnych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5-3
Połysk: Adamantine to Resinous
Rysa: Pale yellow
Gęstość: 7.8-7.9
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent to Opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną sahlinite jest jego bardzo wysoka gęstość, którą można wyczuć nawet w niewielkim okazie. Charakterystyczna siarkowożółta barwa, bladożółta rysa, miękkość oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku są również ważnymi wskazówkami. Kontekst geologiczny - występowanie w skarnach z Långban - jest niemal pewnym potwierdzeniem. ## Odróżnianie od podobnych Sahlinite może być mylony z innymi żółtymi minerałami wtórnymi ołowiu. Od mimetezytu odróżnia go niższa twardość i inna forma kryształów (mimetezyt tworzy sześcioboczne pryzmaty). Wulfenit, choć podobny w barwie, krystalizuje w formie cienkich, kwadratowych tabliczek i również jest nieco twardszy. Ostateczne rozróżnienie wymaga zaawansowanych analiz, np. rentgenowskich. ## Formy kryształów Sahlinite najczęściej tworzy skupienia łuskowe, blaszkowate lub masywne. Dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy o pokroju tabliczkowym są niezwykle rzadkie i niewielkie.

Środowisko występowania

## Geneza Sahlinite jest minerałem wtórnym, formującym się w warunkach wysokotemperaturowego metamorfizmu kontaktowego. Powstaje w unikalnych, bogatych w mangan i żelazo skarnach, które zostały poddane późniejszym procesom hydrotermalnym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla złoża Långban, takimi jak hedyfan, mimetezyt, magnetyt, hausmanit, braunit oraz kalcyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania sahlinite jest jego lokalizacja typowa - złoże Långban w regionie Värmland w Szwecji. Jest to jedno z najsłynniejszych stanowisk mineralogicznych na świecie. Poza Långban, jego obecność odnotowano także w pobliskiej kopalni Jakobsberg oraz w Franklin w New Jersey, USA, jednak okazy z tych miejsc są jeszcze rzadsze.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy sahlinite to te, które wykazują bogate, widoczne skupienia minerału o intensywnej, żółtej barwie. Obecność, nawet słabo wykształconych, kryształów znacząco podnosi wartość. Bardzo pożądane są również asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z Långban, które tworzą estetyczne i wartościowe naukowo próbki. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich jest historyczne złoże Långban w Szwecji. Okazy z tej lokalizacji są klasykiem i stanowią ozdobę zaawansowanych kolekcji minerałów rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sahlinite należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego skład chemiczny i miękkość, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Sahlinite jest minerałem toksycznym ze względu na zawartość ołowiu i arsenu - po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Należy go chronić przed kwasami i detergentami. Jest bardzo miękki i ma doskonałą łupliwość, dlatego jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Nie wolno go czyścić ultradźwiękami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, zamykanych i wyraźnie oznaczonych pudełkach (z informacją o toksyczności), aby uniknąć pylenia i przypadkowego kontaktu. Należy go trzymać z dala od twardszych minerałów, które mogłyby go porysować.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej