Sabieite
Wzór chemiczny: N³⁻H₄Fe³⁺(S⁶⁺O₄)₂
Sabieit to bardzo rzadki siarczan żelaza i amonu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy tabliczkowe.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Barwa
- White
- Połysk
- Vitreous to pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- Perfect on {0001}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Trigonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja sabieitu w terenie jest praktycznie niemożliwa. Rozpoznanie wymaga specjalistycznych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, pod dużym powiększeniem, można zaobserwować charakterystyczne, jasnożółte, tabliczkowe kryształy. ## Odróżnianie od podobnych Sabieit może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak jarosyt, natrojarosyt czy alunogen, które również tworzą żółte naloty. Pewne odróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego, zwłaszcza potwierdzenia obecności jonu amonowego. ## Formy kryształów Sabieit krystalizuje w formie bardzo małych, cienkich, sześciobocznych tabliczek i listewek. Kryształy te tworzą rozetkowe skupienia, cienkie powłoki lub występują jako pojedyncze, rozproszone blaszki na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Sabieit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia siarczków żelaza (głównie pirytu) w środowisku bogatym w amoniak. Amoniak może pochodzić z rozkładu materii organicznej lub z roztworów hydrotermalnych. Tworzy się w strefach utleniania złóż kruszcowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczanami i minerałami wtórnymi, takimi jak tschermigit, ałun amonowy, gips, jarosyt, a także z pirytem, kwarcem i minerałami ilastymi. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania sabieitu jest kopalnia Lone Creek koło Sabie w Republice Południowej Afryki. Notowano go również w kopalni Anna w Alsdorfie w Niemczech oraz w kilku innych lokalizacjach na świecie, gdzie zachodzą podobne procesy geochemiczne, jednak wszędzie jest on minerałem ekstremalnie rzadkim.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów sabieitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikrokryształów. Najbardziej cenione są próbki z dobrze uformowanymi, ostrymi, sześciobocznymi kryształami tworzącymi gęste agregaty. Ważny jest również kontrast kolorystyczny z podłożem (matrycą skalną). Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, rozmiar pojedynczych kryształów nie jest kluczowym kryterium, choć większe (powyżej 0,1 mm) są bardziej pożądane. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem kolekcjonerskich okazów sabieitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Lone Creek w RPA. Okazy z innych miejsc są praktycznie niedostępne na rynku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy sabieitu są ekstremalnie delikatne i zazwyczaj zbyt małe, aby można je było bezpiecznie czyścić. Wszelkie próby mechanicznego czyszczenia niemal na pewno zniszczą kryształy. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można spróbować ostrożnego płukania w wodzie destylowanej, a następnie w alkoholu absolutnym, aby przyspieszyć schnięcie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą (jest rozpuszczalny), chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi wibracjami i uderzeniami. Próbki należy chronić przed wilgocią i zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy sabieitu należy przechowywać w stabilnych warunkach, w szczelnie zamkniętych pojemnikach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego.