Russoite

Wzór chemiczny: (N³⁻H₄)ClAs³⁺₂O₃(H₂O)₀.₅

Russoit to rzadki arsenin chlorku amonu, tworzący bezbarwne lub żółtawe, heksagonalne kryształy w produktach ekshalacji wulkanicznych.

## Charakterystyka Russoit jest uwodnionym arseninem chlorku amonu, występującym w postaci niewielkich, heksagonalnych kryształów. Zazwyczaj tworzy tabliczkowe lub płytkowe kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. Jego krucha natura sprawia, że jest bardzo delikatny. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i białą rysą. Jego gęstość wynosi około 2.89 g/cm³. Wykazuje łupliwość w jednej płaszczyźnie, a jego przełam jest nierówny. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, twardość nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Russoit jest zazwyczaj bezbarwny, może jednak przyjmować jasnożółtawe odcienie. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje włoskiego chemika i kolekcjonera minerałów, Sergio Russo (ur. 1944), za jego wkład w badania minerałów z Wezuwiusza. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Miejscem typowym jest fumarola "Bocca Grande" w kraterze Solfatara di Pozzuoli we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary i niestabilność, russoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.89
Łupliwość: Według {001}
Przełam: Nieregularny/Nierówny
Przezroczystość: Przezroczysty,Prześwitujący
Układ krystaliczny: Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Russoit można rozpoznać po jego heksagonalnym pokroju kryształów, szklistym połysku oraz występowaniu w specyficznym środowisku - jako produkt sublimacji w aktywnych fumarolach wulkanicznych. Jest bezbarwny do żółtawego. Reakcja na wilgoć (rozpuszczanie) jest również cechą diagnostyczną, choć destrukcyjną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi bezbarwnymi produktami ekshalacji wulkanicznych, takimi jak chlorek amonu (salammoniac) czy siarczany. Odróżnienie wymaga analizy krystalograficznej (heksagonalny pokrój) i chemicznej (obecność arsenu). W przeciwieństwie do salammoniacu (układ regularny), russoit krystalizuje w układzie heksagonalnym. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, rzadziej pryzmatyczne. Występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub niewielkie, luźne agregaty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Russoit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych w aktywnych fumarolach. Krystalizuje bezpośrednio z gorących par bogatych w arsen, chlor i amoniak w temperaturach około 120-150°C. Jest to typowy minerał środowisk ekshalacyjnych. ## Asocjacje mineralne Występuje w towarzystwie innych minerałów fumarolowych, takich jak arsenolit, klaudetit, chlorek amonu (salammoniac), realgar, aurypigment oraz siarka rodzima. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania russoitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola "Bocca Grande" w kraterze Solfatara di Pozzuoli, niedaleko Neapolu we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest obecność dobrze wykształconych, ostrych, sześciobocznych kryształów o dobrej przezroczystości. Ze względu na mikroskopijne rozmiary okazów, ocenia się je pod powiększeniem. Kontrast z matrycą oraz bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami fumarolowymi znacznie podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie: Solfatara di Pozzuoli we Włoszech. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach i minerałach fumarolowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy russoitu są ekstremalnie wrażliwe na wodę i wilgoć, które mogą je uszkodzić lub całkowicie rozpuścić. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne z powodu kruchości. W razie absolutnej konieczności można użyć sprężonego powietrza z bardzo dużej odległości i o minimalnym ciśnieniu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wszelkimi płynami. Minerał jest higroskopijny i łatwo absorbuje wilgoć z powietrza, co prowadzi do jego degradacji. Należy chronić go przed zmianami temperatury i przechowywać z dala od źródeł ciepła. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga hermetycznych warunków. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie okazu w szczelnym pojemniku (np. typu "perky box") razem ze środkiem pochłaniającym wilgoć, takim jak żel krzemionkowy. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie w kontrolowanym, suchym środowisku.